بررسی ویژگی های کانی شناختی و شیمیایی غبار مناطق مختلف شهر کرمان

رضائی, سمیه; عباس نژاد, احمد; ذاکرین پور, زینب

بررسی ویژگی های کانی شناختی و شیمیایی غبار مناطق مختلف شهر کرمان

نویسندگان

دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

یکی از مهمترین مشکلات زیست محیطی شهر کرمان، مسئلهی غبار آلودگی آن است. با توجه به اهمیت کانیشناسی در زمینهی بررسیهای زیست محیطی، غبار مناطق مختلف شهر کرمان از نظر کانیشناسی با استفاده از مقاطع نازک میکروسکوپی و پراش پرتو x (XRD) و نیز از نظر شیمیایی به روش جذب اتمی (ICP-MS) مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس بررسیهای کانیشناسی در تمام نواحی شهر، کانیهای کوارتز، کلسیت، فلدسپار، پیروکسن، میکا، زئولیت، سیلیکاتهای کلسیمآبدار و کانیهای رسی بیشترین میزان ذرات غبار را به خود اختصاص میدهند.کاهش اندازه و گرد شدگی کانیهای کوارتز و کلسیت از غرب به شرق، نشان دهندهی خاستگاه این ذرات از ناحیهی غرب است. حضور کانی جافئیت در غبار ناحیهی مرکزی شهر میتواند ناشی از راه یافتن غبار کارخانهی سیمان به آسمان شهر و فراوانی گیسموندین (نوعی زئولیت) در غبار ناحیه شمالی، ناشی از سطوح پلایایی شمال شهر است. بررسیهای ژئوشیمیایی نیز بیانگر بالا بودن غلظت عناصرAs, Cr, Sn,Zn, Cd در غبار ناحیهی غربی شهر بدلیل وجود فعالیتهای انسانی و صنعتی به ویژه حضور کارخانهی سیمان و ترافیک وسایل نقلیه در این مناطق است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An investigation on mineralogy and chemical composition of dust in different region of Kerman City

چکیده [English]

Dust is one of the environmental problems in Kerman city. Due to the major aspect of mineralogy in environmental studies, mineralogy and chemical studies of dust in different regions of the city performed by microscopic thin sections, x ray diffraction (XRD) and ICP-MS. In all areas of the city, minerals such as calcite, quartz, feldspar, pyroxene, micas, Jaffeite, gismondine and clay mineral were most abundant in the dust. Decreases of size and roundness of quartz and Calcite from west to east, indicating the major source of dust is from the west of city. Jaffeit in dust of the central region, may be originated from the cement factory in the west and abundant of gismondin (a zeolite) in the north of city dust can be orginated from playa surfaces. Chemical studies indicating high concentration of pb, As, Cr, Sn, Zn, Cd in the dust of western region may be originated from anthropogenic activity, industrial such as cement factory and traffic.

کلیدواژه‌ها [English]

dust
Kerman
gismondin
Jaffeite
annite
XRD
Air Pollution

مراجع

[1] خسروی م.، "بررسی توزیع عمودی گرد و غبار ناشی از طوفان در خاورمیانه با استفاده از مدل NAAPS مورد: سیستان ایران" ، چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام، دانشگاه سیستان و بلوچستان (1389).

[2] Pay K., "Aeollian dust deposition", Academic Press, London, (1987).

[3] احمدی ح.، جعفریان جلودار ز.، "تأثیر عملیات بیابان زدایی در وضعیت اجتماعی و اقتصادی شهر کرمان"، مجله بیابان، شماره2 (1383) ص225-207.

[4] حسن زاده ر.، "بررسی شرایط و مسائل زمین شناسی شهری کرمان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان (1385)،221 ص.

[5] Hadgson J., "chemistry of micronutrient elements in soils", Advances in Agronomy. Vol, 15 (1963) 119-159.

[6] Nawaz R., "Morphology, twinning, and optical orientation of gismondine", Mineral. Mag., 43 (1980) 841-844.

[7] خلقی م. ح.، " زئولیت ها و رخنمون هایی از آنها در ایران" انتشارات سازمان زمین شناسی کشور(1369).

[8][حمزه م.ع.، "بررسی نشانگرهای ژئوشیمیایی در محدوده شهر کرمان" ،پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان(1385).245 ص.

[9] Deer W. A., Howie R. A., Zussman J., "Rock-forming minerals", v. 3, sheet silicates, p.55-84 (1963)..

[10] Roy D. M., Johnson A. M., "Investigations of stabilities of Cal cium silicate hydrates at elevatedt emperaturesa nd pressures in Autoclaved calcium silicate building products", symposium proceedings, p. I 14-120. Society of Chemical Industry, London (1967).

[11] جعفری م .، "مکان یابی صنایع معدن سیمان و زغال سنگ در استان کرمان با نگرشی ویژه بر مسائل زیست محیطی با استفاده از دور سنجی و GIS". پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان . 159ص.

[12] Yang K.X., Swami K., Husain L., "Determination of trace metals in atmospheric aerosols with a heavy matrix of cellulose by microwave digestion-inductively coupled plasma mass spectroscopy", SpectrochimicaActa (PartB), 57 (2002) 73-84. .

[13] Adriaenssens E., "Comprehensive industry document of iron ore minning", Ministry of environment and forest", Govt, of India, 4:86-159,(2007).

[14] Grantz D. A., garner J. H. B., Johnson D.W., "Ecological effects of particulate matter", Environment Internationl 29, 213- 239,(2003).

[15] بلوردی م.، "الگوی ژئوشیمیایی و تعادل جرمی عناصر مسمومیت زای سنگین در چرخه ژئوشیمیایی سنگ، کانسنگ، خاک، رسوب، آب و باطله معدن گل گهر سیرجان"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان،207 ص،(1389).