زمین شیمی عناصر کمیاب خاکی و شیمی کانی گارنت در اسکارن‌های منطقه دره‌ی زرشک (جنوب غرب یزد)

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

گارنت فراوانترین کانی کلسیمی- سیلیکاتی اسکارن­های دره­ی زرشک را تشکیل می­دهد و به شکل توده­ای بی­­وجه تا دانه­ای خوش وجه، همسانگرد تا ناهمسانگرد و با منطقه­بندی نوسانی تا قطاعی یا بدون هر نوع منطقه­بندی دیده می­شود. بر اساس مشاهدات کانی­شناختی و روابط پاراژنتیکی، این کانی در مرحله­ی دگرنهادی پیشرونده تشکیل شده است. این کانی دو الگوی متفاوت: (1)
غنی­شدگی در LREEs نسبت به HREEs به همراه بی­هنجاری مثبت و بالای Eu، و (2) غنی شدگی در HREEs نسبت به LREEs همراه با بی­هنجاری اندک Eu را از خود نشان می­دهد که به­ترتیب سرشتی ترکیب­های آندرادیتی و گراسولاری است. بررسی با میکروسکوپ ریزکاونده­ی الکترونی (EPMA) نشان می­دهد که ترکیب گارنت­های دره­ی زرشک در گستره­ی گارنت­های گراندایتی قرار می­گیرند و از نوع آندرادیت- گراسولار هستند و تنها حاوی درصد کمی اسپسارتین و پیروپ­اند و از این نظر ترکیبی مشابه با
گارنت­های اسکارن های مس، آهن و طلای جهان دارند.  

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Geochemistry of Rare Earth Elements and mineral chemistry of garnet in Darreh Zerreshk skarns (southwest of Yazd)

چکیده [English]

Garnet is the most abundant calc-silicate mineral in the Darreh Zereshk skarns, and occurs as grained euhedral, to massive anhedral, isotropic to anisotropic crystals and display concentric and sector zoning or no zoning. Based on mineralogical investigations and paragenetic relations, garnet formed during progrademetasomatic stage of skarn formation. Geochemically they display two different patterns, i.e: (1) LREE-enriched and HREE-depleted, with strong positive Eu anomaly and (2) HREE-enriched and LREE-depleted with small Eu anomalies characteristic of andraditic and grassuleritic garnets, respectively. Electron probe micro analyzer (EPMA) identifies the garnets from Darreh Zerreshk skarn as grossular–andradite (grandite) solid solution series, with a less contents of spessartine and pyrope components. This is significant of a composition similar to Cu, Fe and Au skarn. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • garnet
  • Skarn
  • REE
  • Electron probe micro analyzer
  • Darreh Zerreshk
  • southwest of Yazd
  • Iran

مراجع

[1] Gaspar M., Knaak C., Meinert L. D., Moretti R., "REE in skarn systems: A LA-ICP-MS study of garnetsfrom the Crown Jewel gold deposit", Geochimica et Cosmochimica Acta 72 (2008)185–205.

[2] Karimzadeh Somarin A., "Garnet composition as an indicator of Cu mineralization: evidence from skarn deposits of NW Iran", Journal of Geochemical Exploration 81 (2004) 47–57.

[3] Karimzadeh Somarin A., Moayyed M., "Granite- and gabbrodiorite-associated skarn deposits of NW Iran", Ore Geology Reviews 20 (2002) 127–138.

[4] Zarasvandi A., "Magmatic and structural controls on localization of the Darreh-Zerreshk and Ali-Abad porphyry copper deposits, Yazd province, Iran", Ph.D. thesis, university of Shiraz (2004) .

[5] Menzer G., " Die kristallstructure von granat", Zeitschift fur Kristallographie 63 (1926) 157–158.

[6] Zhao A., Pan T.,"Chemistry of Crystals",Wuhan: China University of Geosciences Press (1992)185.

[7] Lottermoser B. G.,"Rare earth elements and hydrothermal ore formation processes". Ore Geology Revive 7 (1992)25–41.

[8] Sun S. S., McDonough W. F.,"Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: implications for mantle composition and processes",In: Saunders AD, Norry MJ (eds) Magmatism in the ocean basins, Geological Society London Special Publication 42(1989) 313–345.

[9] Einaudi M. T., Burt D. M., "Introduction-Terminology, Classification, and Composition of Skarn Deposits", Economic geology 77 (1982) 745-754.

[10] Meinert L. D., "Skarns and skarn deposits", Geoscience Canada 19 (1992) 145-162.

[11] Jamtveit B., "Oscilatory Zonation patterns in hydrothermal grossular-andradite garnet, Nonlinear behavior in regions of immiscibility", American Mineralogist 76 (1991) 1319-1327.

[12] Morimoto N., Chairman B., "Nomencalture of pyroxens. Subcommitee on pyroxens", International Mineralogical Association, Contributions to Mineralogy and Petrology 27(1989) 143-156.

[13] Jamtveit B., Wogelius R. A., Fraser D. G., "Zonation patterns of skarn garnets, records ofhydrothermal system evolution", Geology 21 (1993) 113-116.

]14[ مکی زاده م.ع.، رهگشای م.، تقی پور ب.، تقی پور ص.، "کانی‌شناسی، ژئوشیمی و سنگ زایی اسکارن منطقه‌ی زرو (شمال غربی استان یزد)"، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، شماره 2 (1389) ص 209-222.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 11 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار