تنوع بلورهای خود شکل کوارتز در منطقه قهرود (جنوب کاشان) شاهدی بر شرایط متنوع تبلور از محلول‌های ماگمایی و گرمابی

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

2 مرکز تحقیقات علوم پایه

چکیده

توده­ی گرانیتوئیدی قهرود به سن میوسن و با ترکیب گرانیت، گرانودیوریت و تونالیت در منطقه­ی ماگمایی ارومیه-دختر قرار گرفته است. نفوذ این توده به داخل مجموعه سنگ­هایی از قبیل شیل، ماسه سنگ، آهک و مارن­های به سن ژوراسیک تا ائوسن موجب دگرگونی مجاورتی سنگ­های دربرگیرنده و تشکیل انواع هورنفلس و اسکارن شده است. فعالیت­های گرمابی در پی نفوذ این توده­ی بسیار فعال بوده و کوارتزهای درشت بلور و خود شکل با ساختارهای متنوع در داخل درز و شکاف­های سنگ­های مختلف در منطقه تشکیل شده است. برخی از ساختارهای بلوری مشاهده شده در انواع بلورهای درشت و خود شکل کوارتز در منطقه عبارتند از شکل­های نرمال یا منشوری، شش­گوش، سه­گوش، موزو، تسین، دافینه، سوزنی، استلاگمیتی، فانتوم سبز رنگ، رشد موازی-وارون، رشد موازی-مجموعه­ای، فرم­های چپ گرد و راست گرد و دوقلویی قاعده ژاپنی. تنوع ساختاری و ریخت­شناسی در انواع بلورهای خود شکل کوارتز در منطقه قهرود را می­توان به عواملی از قبیل تنوع سنگ­های میزبان، تاثیر گرماب­های وابسته به نفود توده گرانیتوئیدی و دایک­های تاخیری در این منطقه نسبت داد.      توده­ی گرانیتوئیدی قهرود به سن میوسن و با ترکیب گرانیت، گرانودیوریت و تونالیت در منطقه­ی ماگمایی ارومیه-دختر قرار گرفته است. نفوذ این توده به داخل مجموعه سنگ­هایی از قبیل شیل، ماسه سنگ، آهک و مارن­های به سن ژوراسیک تا ائوسن موجب دگرگونی مجاورتی سنگ­های دربرگیرنده و تشکیل انواع هورنفلس و اسکارن شده است. فعالیت­های گرمابی در پی نفوذ این توده­ی بسیار فعال بوده و کوارتزهای درشت بلور و خود شکل با ساختارهای متنوع در داخل درز و شکاف­های سنگ­های مختلف در منطقه تشکیل شده است. برخی از ساختارهای بلوری مشاهده شده در انواع بلورهای درشت و خود شکل کوارتز در منطقه عبارتند از شکل­های نرمال یا منشوری، شش­گوش، سه­گوش، موزو، تسین، دافینه، سوزنی، استلاگمیتی، فانتوم سبز رنگ، رشد موازی-وارون، رشد موازی-مجموعه­ای، فرم­های چپ گرد و راست گرد و دوقلویی قاعده ژاپنی. تنوع ساختاری و ریخت­شناسی در انواع بلورهای خود شکل کوارتز در منطقه قهرود را می­توان به عواملی از قبیل تنوع سنگ­های میزبان، تاثیر گرماب­های وابسته به نفود توده گرانیتوئیدی و دایک­های تاخیری در این منطقه نسبت داد.     

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Variety of authomorph quartz crystals from the Qohrud, south Kashan, instance for diverse crystallization conditions of magmatic and hydrothermal liquids

نویسندگان [English]

  • mohammadreza rezapour 1
  • robab hajalioghli 1
1
2
چکیده [English]

The Miocene Qohrud granitoid intrusion consists of granite, granodiorite and tonalite and is located in the Urmia-Dokhtar magmatic belt. Intrusion of magmatic rocks into the various sedimentary rocks including shale, sandstone, limestone and marl, with Jurassic to Eocene age, has caused contact metamorphism of the surrounded rocks. Varity of hornfelses and skarns are formed in this regards. Hydrothermal activities, following magma intrusion, were affected more actively. Large automorph quartz crystals, having variety of structures, have formed within factures of different host rocks. Some of the detected structures for the Qohrud authomorph quartz crystals are including of normal or prismatic, hexagonal, trigonal, Muzo, Tessin, Dauphine, needle, Phantom and stalagmite, parallel-reverse and parallel-aggregate crystal growths, left/right quartz, Japanese twining law forms. Various structures and morphologies of the Qohrud authomorph quartz crystals can be attributed to various factors such as different lithologies of the host rocks, hydrothermal liquids following granitoid intrusion and late stage intrusion of dykes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Granitoid
  • authomorph quartz
  • crystal structure
  • Qohrud
  • Kashan

مراجع

]1[ بدر ا.، طباطبائی منش م.، مکی زاده م.، هاشمی م.، تقی پور ب.، "مطالعه کانی شناسی و ژئوشیمی توده نفوذی قهرود"، پترولوژی 15 (1392) ص 104-97.

]2[ شرافت ش.، محمدی نسب ع.، مکی زاده م. ع.، خدامی م.، "پیدایش ژاروسیت در گرانودیوریت‌های دگرسان قهرود" دانشگاه آزاد واحد زاهدان، (2)3، (1385) ص 101-96.

[3] Cornelis K., Cornelius H. S., “Manual of mineralogy” 20th. Ed. (1985) Jihan Wiley and Sons.

]4[ آقانباتی ع.، "زمین شناسی ایران"، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور (1383) 586 صفحه.

]5[ رادفر ج.، علایی مهابادی س.، امامی م. ح.، "نقشه زمین شناسی 100000/1 کاشان"،سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران، تهران (1372).

[6] Rykart R., “Quarz-Monographie”, Ott Verlag Thun, (1995) 461pp.

[7] Dibble H.L., “Quartz: An introduction to crystalline quartz” Trust Fund Publ. NY USA (2002) 100pp.

[8] “The quartz page: crystals-introduction” http://www.quartzpage.de/crs_intro.html.

]9[ رضاپور م. ر.، "مطالعه بلورهای شکل دار کوارتز منطقه کاشان"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز (1393) 176 صفحه.

[10] Hurlbut S. C., Klein, C., “Manual of Mineralogy”, 20th ed., (1985) ISBN 0-471-80580-7.

[11] Kozu S., “Japanese Twins of Quartz”, American Journal of Science,1 (1952) 281-292).

[12] Goldschmidet V., “Uber die Zewillingsgesetzc des Quartz“, Tschermarks Min. Petr. Mitt. 24 (1905) 167- 182.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 11 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار