کانی شناسی و ژئوشیمی سنگهای برون بومی کربناتیتی – سیلیکاتی آتشفشانی ناحیه قخلار واقع در غرب مرند (استان آذربایجان شرقی)

نویسندگان

دانشگاه تبریز

چکیده

در غرب مرند و در ناحیه قخلار، سنگهای آتشفشانی میوسن بالایی تا پلیستوسن با ترکیب متوسط تا اسیدی، و سنگهای بازیک قلیایی و دایکهای لامپروفیری، برونزد گسترده ای دارند. درون سنگهای تراکی آندزیتی این ناحیه برون بوم را سنگهای کربناتیتی - سیلیکاتی تشکیل داده اند که بر اساس مطالعات کانی شناسی این کربناتیتها از نوع کربناتیت - کلسیتی هستند. کانیهای کلسیت، دیوپسید، آنورتیت، فلوگوپیت، آمفیبول، آپاتیت، بیوتیت و تیتانو - منیتیت اجزای تشکیل دهنده این رخساره برون بومی اند که در گروه کربناتیتهای کلسیک و آبدار قرار می گیرند. سنگهای داسیتی این منطقه نیز حاوی گویچه هایی از کربناتها هستند که از کلسیت و کانیهای درشت شکل دار آپاتیت تشکیل شده اند. این زینولیتها از نظر ژئوشیمیایی با مقادیر بالای p < sub>2O5، Fe2O3، MgO، و عناصر Zn، Cu، V، Ni، و Cr نسبت به سنگ میزبان دیده می شوند. الگوی عناصر کمیاب آنها تفریق یافته (Ce/ Yb)N = 24-29 و بدون بی هنجاری منفی Eu است. خاستگاه این سنگهای برون بوم به ذوب بخشی ناترازمند با نرخ کم گوشه دگر نهاده نسبت داده می شود. دگرنهادی گوشته می تواند به وسیله مواد فرار آزاد شده از صفحه اقیانوسی فرورونده، و یا آبگون سیلیکاتی حاصل از ذوب صفحه فرورونده صورت گرفته باشد. می توان گفت که همراهی کربناتها و سیلیکاتها به صورت سنگ برون بوم، با پدیده آمیختگی و اختلاط ناپذیری آبگون سیلیکاتی و کربناتیتی باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralogy and geochemistry of carbonatite-silicate xenoliths of volcanic rocks from Gheklar area west of Marand (E. Azerbaijan province)

چکیده [English]

In the west of Marand in Ghekhlar area, the Upper MiocenePleistocene
volcanic rocks, including intermediate to acidic basic alkaline
and lampr~phyric, are extensive exposed. Trachy-andesite rocks of this area
contain carbonatite-silicate xenoliths, which according to mineralogical
studies, are calcite - carbonatite type. The minerals of calcite, diopside,
anorthite, phlogopite, amphibole, apatite, biotite and titano-magnetite are
essential minerals, which belong to calcic and hydrous carbonatite types.
The dacitic volcanic rocks of this area also contain carbonates globules that
formed fr9m calcite and euhedral apatites. These xenoliths are
geochemically characterized by high content ofCaO, Fe203, MgO, P20S, Cr,
Ni, Y, Cu, Zn which are related to host rock. REE pattern displays
fractionated pattern (CelYb)N = 24-29 and lack ofEu negative signature. The
source of these xenoliths can be attributed to disequilibrium partial melting
of metasomatized mantle by either released fluids from subducted slab or
silicate melts derived from melting of subducted slab. Association of
silicates and carbonates in xenoliths can be related to mingling and
immiscible fluids.

کلیدواژه‌ها [English]

  • xenolith
  • Ghekhlar
  • carbonatite-silicate
  • mantle metasomatism