زمین‌شناسی، کانی‌شناسی، دماسنجی شاره‌های درگیر، و مغناطیس‌سنجی زمینی کانی‌سازی مگنتیت- اسپیکولاریت مس- طلای منطقه پی‌جویی شهرک، تربت‌حیدریه، ایران

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه کلرادو بولدر

چکیده

منطقه مورد بررسی در 92 کیلومتری جنوب خاوری تربت حیدریه و 12 کیلومتری شمال آبادی شهرک در کمربند آتشفشانی ژرف خاستگاه خواف- درونه واقع شده است. کانی­سازی در زون­های گسلی که سنگ­های ژرف خاستگاه حدواسط را قطع کرده­اند، تشکیل شده است. دگرسانی پروپلیتیک گسترده است و مهمترین نوع خود را در منطقه تشکیل می­دهد. مگنتیت و اسپیکولاریت  با تغییرات در میزان فراوانی، بخش مهم زونهای کانی­سازی را تشکیل می­دهند. کانیهای اولیه دیگر عبارتند از: کوارتز، کلسیت، پیریت، کالکوپیریت، و کلریت. تجزیه چند نمونه از زون­های کانی­سازی میزان فراوانی مس تا  ppm 2000  و طلا تا ppb 44 تعیین شد. بررسیهای میکرو دماسنجی شاره­های درگیر موجود در کوارتز، دمای بین 160 تا بیش از 430 درجه سانتیگراد و شوری بین 19 تا 31 درصد بر حسب نمک­ طعام تعیین شدند. رگه­های کوارتز- کالکوپیریت دمایی در گستره 167-203 درجه سانتیگراد و شوری نسبتا بالای آبگون را نشان داد. نزدیکترین سیستم ترکیبی برای شاره­های درگیر سیستم سه تایی CaCl2 – NaCl – H2O تعیین شد. با توجه به فراوانی مگنتیت و پذیرفتاری مغناطیسی بالا در کانی­سازی، و مغناطیس­سنجی زمینی انجام شده که منجر به شناسایی مناطق کانی­سازی پوشیده شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geology, mineralogy, fluid inclusion thermometry and ground magnetic of Shahrak Magnetite-Specularite Cu-Au prospecting area, Torbat-e-Heydariyeh, Iran

چکیده [English]

The study area is located 92 Km south-east of Torbat-e-Heydariyeh and 12 Km to the north of Shahrak village in Khaf-Dorouneh volcanic-plutonic belt. Mineralization was formed in fault zones where they cross the intermediate plutonic rocks. Propylitic alteration is widespread and is the dominant type in the area. Magnetite and Specularite with variation in the amount form major portion of mineralization zones. Other primary minerals are Quartz, Calcite, Pyrite, Chalcopyrite and Chlorite. Analysis of a few samples of mineralization for Au, Cu, Pb and Zn elements using the A.A.S method. The amount of copper is 0.2 percent and gold 44 ppb. Microthermometry study of fluid inclusions in Quartz indicated temperature ranges from 160˚C to more than 430˚C and relatively high salinity for mineralization zones. Thermometry study of fluid inclusions in Quartz-Chalcopyrite veins showed Temperatures between 160˚C - 203˚C and relatively high salinity for the solution. Minimum and maximum salinity that obtained were equal to 19 and 31 percent respectively in terms of NaCl. The closest compound system for fluid inclusions was determined H2O-NaCl-CaCl2 triple system. Considering high amount of magnetite and high value of magnetic susceptibility in mineralization, ground magnetic survey was carried out which resulted to the delineation of areas of covered mineralization. Interpretation of magnetic anomalies in profiles, was indicative of the continuation of surface mineralization and increase of magnetite with depth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Magnetite-Specularite
  • fluid inclusions
  • Magnetic susceptibility
  • Magnetic anomaly
  • Shahrak
[1]- یوسفی سورانی ل.، "پتانسیل‌یابی ورقه 100000/1 دولت‌آباد با استفاده از داده‌های ژئوشیمی رسوبات رودخانه‌ای، ژئوفیزیک و پردازش و تفسیر تصاویر ماهواره‌ای"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم پایه، (1385) 387 صفحه.

[2]- کریم پور م.ح.، "مقایسه کانسار Cu-Ag-Au قلعه زری با دیگر کانسارهای نوع Iron Oxides Cu-Au (IOCG) و ارائه رده بندی جدید" ، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، شماره 1، (1384) ص 176-184

[3]- کریم پور م. ح.، ملک زاده شفارودی آ.، "مقایسه ژئوشیمی سنگ منشا توده مگنتیت طلادار تنورجه و مگنتیت بدون طلای معدن سنگان، استان خراسان رضوی" ، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، شماره اول، (1385) ص 3-26.

[4] Jensen E. P., Barton M. D.,”Gold deposits related to alkaline magmatism”, Reviews in Econ. Geol. 13 (2000) 279-314.

[5] Barton M. D., Johnson D. A., Zurcher L., “Phanerozoic iron-Oxide (REE-Cu-Au-U) systems in Southwestern North America and their origins”, Geological Society of Nevada Symposium (2000).

[6] خلقی خسرقی م. ح.، نادری ن.، "نقشه زمین شناسی 100000/1 دولت آباد"، برگه شماره 3، سازمان زمین شناسی کشور (1375).

[7] کریم پور م. ح.، حیدریان شهری م. ر. و یوسفی سورانی ل.، "شناسایی زونهای کانی سازی و تشخیص فراوانی نسبی مگنتیت و اسپیکولاریت در عمق و مناطق پوشیده با استفاده از مغناطیس سنجی زمینی در شمال شهرک (تربت حیدریه)"، مجموعه مقالات سیزدهمین همایش بلورشناسی و کانی شناسی ایران، جلد اول، (1384) ص 12-17.

[8] کریم پور م. ح.، حیدریان شهری م. ر. و یوسفی سورانی ل.، "کانی‌سازی، ژئوشیمی و میکروترمومتری کانی‌زایی Iron oxides Cu - Au در شمال شهرک (جنوب شرق تربت حیدریه)"، مجموعه مقالات چهاردهمین همایش بلورشناسی و کانی شناسی ایران، جلد اول (1385) ص 387-393.

[9] T. L. Kerr, A. P. O’Sullivan and D. C. Podmore, “Geophysics and iron ore exploration, Examples from the Jimblebar and Shay Gap-Yari regions, Western Australia”, Exploration Geophysics, vol. 25, No. 3, 169-180, 1994.

[10] یوسفی امامقلی، "نقشه شدت میدان کل مغناطیسی 1:1000000سازمان زمین شناسی"، برگه شماره 3، سازمان زمین‌شناسی کشور (1379).