بررسی زمین‌شناسی، دگرسانی، کانی‌سازی و ژئوشیمی در گستره‌ی پی‌جویی دهن قلعه، شمال غربی بردسکن

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 سازمان صنایع و معادن خراسان رضوی

چکیده

گستره­ی پی­جویی دهن قلعه، در فاصله­ی حدود 300 کیلومتری جنوب غربی مشهد واقع شده و از نظر تقسیم­بندی، پهنه­های زمین­ساختی، بخشی از پهنه­ی زمین­ساختی تکنار است. این پهنه به واسطه­ی گسل تکنار از پهنه­ی زمین­ساختی سبزوار در شمال جدا شده است و گسل درونه در جنوب، حد فاصل آن از واحد زمین­ساختی لوت است. پیش از عملیات صحرایی، پردازش داده­های استر نشان داد که منطقه مورد بررسی از زون­های هماتیتی، کلریتی، اپیدوتی، سرسیتی و سیلیسی دگرسان شکل گرفته است. نتایج حاصل از بررسی­های دورسنجی پس از بررسی زمین­شناسی صحرایی و بررسی­هایی با میکروسکوپ عبوری و بازتابی تایید شدند. زمین­شناسی عمومی منطقه شامل مجموعه سنگ­های دگرگون همراه با توده­های گرانیتوئیدی نیمه عمیق کمی دگرگون شده با بافت پورفیری است که از ماگمایی آهکی-قلیایی فراآلومینیومی تا متا آلومینیومی وابسته به رژیم زمین­ساختی زون فرورانش از حاشیه قاره ریشه گرفته­اند و از منظر پذیرفتاری مغناطیسی از نوع  Iهستند. نتایج آنالیز ژئوشیمیایی رسوب­های رودخانه­ای حاکی از بهنجاری عناصر طلا، نقره، مس، سرب و روی در هاله­های ثانویه بوده به­طوری که بیشترین میزان طلا ( ppb3/12)، نقره ( ppb97)،  مس (ppm28/87)، سرب

( ppm94/88) و روی ( ppm3/160) است. بر اساس بررسی­های صحرایی و سنگ­شناسی و کانی­شناسی، دو سیستم کانی­سازی در منطقه شناسایی شدند: 1- سیستم وابسته به کانی­سازی ماسیو سولفید تکنار و 2- سیستم کانی­سازی وابسته به توده­های گرانیتوئیدی که مدل آن "مس پورفیری نوع مونزونیتی" پیشنهاد شدند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Geology, alteration, mineralization and geochemistry studies in Dahaneh Qaleh exploration prospect, northwestern Bardeskan

چکیده [English]

Dahaneh Qaleh exploration prospect is located about 300 km south west of Mashhad and is belong to the Taknar structural unit. This unit is separated from Sabzevar structural unit with Taknar fault in the north and Darouneh fault in the south, is the separator of this unite from Lut structural unit. Before the operation field, ASTER sensor data processing introduces Hematitic, Chloritic, Epidotic, Sericitic and Silicification alteration zones in the study area. Field work observations and optical microscopy confirm the remote sensing results. Geological formation of the area is consists of metamorphic rocks and low grade metamorphed subvolcanic granitoid rocks with porphyry texture. The origin of granitoid rocks is calk-alkaline, peraluminous to metaluminous magma that is leading to the formation I-type granitoid rocks in the area. The tectonic setting of the rocks is subduction zone. Stream sediment geochemical analysis shows Au, Ag, Cu, Pb, Zn anomalies in secondary halos. Maxzimum value of Au is (12.3ppb), Ag (97ppb), Cu (87.28ppm), Pb (88.94ppm), Zn (160.3ppm). On The base of field studies, petrography and mineralography investigations recognized two mineralization systems in the area: 1-Taknar VMS mineralization sysrem and 2-Copper Porphyry mineralization system (monzonite model).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dahaneh Qaleh
  • Taknar zone
  • Au-Cu-Pb-Zn-Ag
  • Bardeskan

مراجع

[1] Lindenberg H.G., Jacobshagen V., "Post-Paleozoic geology of the Taknar zone and adjacent area, Khorasan, (NE-Iran)", GSI. Rep. No.51 (1983) 145-143

[2] سازمان زمین‌شناسی کشور.، "گزارش شماره7560 اکتشافات ژئوشیمی ناحیه‌ای گرمسار تا تربت حیدریه"، (1996)

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‍‍‍[3] کریم‌پور م. ح، سعادت س.، "مطالعه و بررسی پتانسیل‌های معدنی و تعیین اولویت‌های اکتشافی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای، آلتراسیون، ژئوشیمی و ژئوفیزیک در محدوده ورقه بردسکن"، مرکز تحقیقات ذخایر معدنی شرق ایران، (1384)

[4] Streckeisen A., "Classification and nomenclature of plutonic rocks", Geol. Rdsch. 63, (1974) 773-786

[5] کریم پور م. ح.، "کانی سازی ماسیو سولفید تکنار، سن سنجی زیرکون U-Pb و ژئوشیمی رادیو ایزوتوپ های Sr-Nd گرانیتوئیدهای بورناورد"، هجدهمین همایش بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، دانشگاه تبریز، (1389)

[6] همام س. م. ،"زمین‌شناسی و پترولوژی سازند تکنار-شمال غرب کاشمر استان خراسان" ، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، (1371) 126ص.

[7] Miyashiro A., "Volcanic rock series in island arcs and active continental margins", American Journal of Science 274, (1974) 321–355.

[8] Irvine T.N., Barager W.R.A., "A quide to chemical classification of the common volcanic rocks", Can. J. Sci., 8, (1971) 523-548

[9] Shand S. J., "Eruptive Rocks. Their Genesis, Composition, Classification, and Their Relation to Ore-Deposits with a Chapter on Meteorite", T.Murby, London, (1943) 488 p.

[10] Pearce J.A., Haris N.B.W., Tindle A.G., "Trace element discrimination diagrams for the tectonic interpretation of granitic rocks", Jour. of Petrology, 25, Part 4, (1984) 956-983

[11] Ishihara S., "The magnetite-series and ilmenite-series granitic rocks", Mining geology, Japan, 27, (1977) 43-300.

[12] Ishihara S., "The granitoid series and mineralization", ECONOMIC GEOLOGY, 75 th Annive. V, Japan, 27, (1981) 458-484.

[13] Taylor S. R., McLennan S. M., "The geochemical evolution of the continental crust", Rev. Geophys., 33, (1995) 241-265

[14] Taylor S. R., McLennan S. M., "Planetary Crusts: Their Composition and Evolution", Cambridge University Press, Cambridge. (2009) 378 p.

[15] Wedepohl K.H., "The composition of the continental crust", Geochim. Cosmochim. Acta 59, (1995) 1217-1232.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 11 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار