بررسی عوامل کنترل کننده‌ی ریخت‌شناسی بلورهای گارنت در سنگ‌های دگرگون و آذرین منطقه‌ی همدان

نویسندگان

1 عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

2 همدان

3 دانشگاه تبریز

4 دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

منطقه­ی مورد بررسی، بخشی از استان همدان است که در زون دگرگونی سنندج- سیرجان قرار گرفته است. سنگ‌های دگرگون منطقه را می­توان به سه گروه سنگ‌های دگرگون مجاورتی، دگرگون ناحیه฀ای و میگماتیت‌ها رده­بندی کرد. بلورهای گارنت تقریباً در تمامی سنگ­های دگرگون منطقه (جز اسلیت­ها و فیلیت­ها) و در سنگ­های آذرین (آپلیت­ها، پگماتیت­ها و مونزوگرانیت­ها) حضور دارند. این گارنت­ها از نظر ریخت­شناسی به سه پیکربندی تقسیم می­شوند، دوازده وجهی خاص{110}، ذوزنقه وجهی خاص {211} و پیکربندی­های ترکیبی که خود شامل دوازده وجهی ویژه، ترکیبی کامل و ذوزنقه وجهی ویژه. پیکربندی بلوری دوازده وجهی خاص در گارنت آمفیبول شیست­ها، گاهی در گارنت میکا شیست­ها، به ندرت در مزوسوم میگماتیت­ها و گاهی در گارنت میکا هورنفلس­ها دیده می­شوند. در آپلیت­های گارنت­دار و پگماتیت­های گارنت­دار نیز گارنت­ها دارای پیکربندی بلوری ذوزنقه وجهی خاص هستند. بلورهای گارنت در سنگ­های گارنت­دار دیگر منطقه، پیکربندی بلوری ترکیبی را به وجود می­آورند. مهم­ترین عامل تأثیرگذار بر ریخت­شناسی این بلورها ترکیب شیمیایی است. به این صورت که با افزایش نسبت Mn/Ca و (Mn+Mg)/Ca پیکربندی بلوری گارنت­ها از دوازده وجهی به ذوزنقه وجهی تغییر می­کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A study of controlling factors on the morphology of garnet crystals in metamorphic and igneous rocks of the Hamadan area

چکیده [English]

The study area is a part of the Sanandaj- Sirjan metamorphic belt. The Hamadan metamorphic rocks can be divided into three groups including regional metamorphic rocks, contact metamorphic rocks and migmatites. Garnet crystals are usually common in all of the metamorphic rocks (except for slates and phyllites) and in the igneous rocks (i.e. aplite, pegmatite and monzogranite). These garnets, from point of morphological view, can be divided into three groups: special rhombic dodecahedron form, special trapezohedron form and composite forms that made up of particular dodecahedron form, mature composite forms and particular trapezohedron form. Particular dodecahedron forms are common in these rocks: garnet amphibole schists, seldom in garnet mica schists, rarely in mesosome of migmatites and in garnet mica hornfelses. Garnets in aplites and pegmatites have special trapezohedron form. Garnet crystals in other rocks of the study area have composite forms. The important factor, which is effective in changing these crystal forms, is chemical composition. With increasing of Mn/Ca and (Mn+Mg)/Ca ratio, garnet crystal forms change from dodecahedron to trapezohedron.

کلیدواژه‌ها [English]

  • garnet
  • special dodecahedron form
  • special trapezohedron form
  • composite forms

مراجع

[1] Klein C., Harlbut Jr.C.S., "Manual of mineralogy", 21st ed., John Wiley and Sons, (1985) 596.

[2] Li Li H., Kuang X., Mao A., Li Y., Wang S., "Study of local structures and optical spectra for octahedral Fe3+ centers in a series of garnet crystals A3B2C3O12 (A = Cd, Ca; B = Al, Ga, Sc, In; C = Ge, Si) ", Chemical Physics Letters, 484 (2010) 387–391.

[3] Locock A., "An Excel spreadsheet to recast analyses of garnet end-member componets, and a synopsis of the crystal chemistry of natural silicate garnets", Computers and Geosciences. V, 34 (2008) 1769-1780

[4] Russell J.K., Dipple G.M., Lang J.R., Lueck B., "Major-element discrimination of titanium andradite from magmatic and hydrothermal environments; an example from the Canadian Cordillera", Europe. J. Miner, 11 (1999) 919-935.

[5] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals", Amer. Miner. 69, (1983) 277-279.

[6] Schmid R., Fettes D., Harte B., Davis E., Desmons J., Silvola J., "Towards a unified neomenclature in metamorphic petrology, 1. How to name a metamorphic rock- An outline no behalf of SCMR", Provisional version on SCMR website (2002).

[7] Sepahi A.A., "A detailed study of morphology and chemistry of garnet crystals with suggestion of new subdivisions: data from pelitic schists, hornfelses and aplites of Hamadan region", Iran. J. Sci. Tehnology, V. 31, No. A3 (2007).

[8] Kostov I., "Mineralogy", Cliver and Boyd, London, 587 (1968).

[9] Rösler H.J., "Lehrbuch der Mineralogie", Deutscher Verlag für Grundstoffindustrie, Leipzig (1991).

[10] Sepahi A.A., Whitney D. L., Baharifar A.A., "Petrogenesis of andalusite-kyanite-sillimanite veins and their host rocks, Sanandaj-Sirjan metamorphic belt, Hamadan, Iran", J. Met. Geol, 22 (2004) 119-134.

[11] Sepahi A.A., "Typology and petrogenesis of granitic rocks in the Sanandaj-Sirjan metamorphic belt, Iran: With emphasis on the Alvand plutonic complex", N. Jb. Geol. Palaton. Abn, 247 (2008) 295-312.

[12] Deer W.A., Howie R.A., Zussman J., "Rock forming minerals, Orthosillicates", Longman, 919 (1982).

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 11 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار