بررسی‌های ژئوشیمی، کانی‌سازی و زمین‌ساختی جنوب‌غربی کریز (کاشمر)

علمدار, سیده محبوبه; مظاهری, سید احمد; رحیمی, بهنام

بررسی‌های ژئوشیمی، کانی‌سازی و زمین‌ساختی جنوب‌غربی کریز (کاشمر)

نویسندگان

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

منطقهی مورد بررسی در 30 کیلومتری شمالغربی شهرستان کاشمر، جنوبغربی روستای کریز و در شرق معدن آهن سیاه کوه قرار گرفته است. براساس بررسیهای صحرایی و کانیشناسی صورت گرفته، بیشتر سنگها را واحدهای عمیق، واحدهای نیمهعمیق و واحدهای آتشفشانی با سن ائوسن تشکیل میدهندکه واحد کربناتی با سن پرمین نیز در منطقه بهطور گسترده رخنمون دارد.کانیسازی در منطقه به شکل رگهای، عدسی، تودهای و افشان مشاهده میشود. کانیسازی رگهای و عدسی در ارتباط با زون گسلی میباشد. اغلب کانیسازی در منطقه مگنتیت است که بیشتر به اشکال رگهای، عدسی تودهای و کمتر به صورت افشان است.کانیهای دیگر که به مقدار کمتری به صورت رگهای و عدسی در منطقه مشاهده میشوند شامل اسپکیولاریت، کالکوپیریت، پیریت، هماتیت، مالاکیت، کوارتزوکربناتند. هوازدگی کانیهای سولفیدی اولیه سبب تشکیل مقادیر سطحی از کانیهای ثانویه مانند مالاکیت شده است. از نظر زمینساختی، منطقه حاوی سه نوع گسل از جمله گسل نرمال، گسل راستالغز و گسل تراستی است که روند اصلی گسلها شمالغربی – جنوبشرقی است. روند این گسلها با روند کانیسازی رگهای همخوانی دارد. گسلهای راستالغز در کانیسازی نقش موثری داشته و عملکرد این گسلها منجر به ایجاد فضاهای مناسب برای بالا آمدن آبگون و پر کردن فضاها شده است.مگنتیت در سنگ آهک و در تماس با تودههای نفوذی - آهک بهصورت گرمابی تشکیل شده است. وجود اکسید آهن فراوان از نوع مگنتیت، سنگهای گرانیتوئیدی نوع I، به صورت بیهنجاری مثبت مس و ارتباط کانی سازی با موقعیت گسل ها میتواند شواهدی در تایید پیدایش کانسار سنگ آهن منطقه به عنوان عضوی از ذخایر نوع Fe-Oxide باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The geochemistry, mineralization and tectonic studies in SouthWest of Keriz (Kashmar)

چکیده [English]

The study area is located about 30km northwest of Kashmar, southwest of Keriz village and east of Siah Kuh mine. Based on field and mineralogical studies, the rocks are mainly polutonic, sub-volcanic and volcanic, aged Eocene. The carbonate unit, with Permian age, is exposed extensivelly in the area. The mineralization in the area appears as veins, lenses, massive and dissiminated forms. Vein and lens type mineralization are related to the fault zones. The main mineralization in the area is magnetite, which occurs mostly as veins, lenses and massive. Dissiminated forms are less abundant. Other mineral veins and lenses in the area are specularite, chalcopyrite, pyrite, hematite, malachite, quartz and carbonate. Weathering of hypogen sulfide minerals has generated huge surficial amounts of secondry minerals such of malachite. Tectonically, there are three types of fault in the area: normal, strike slip and thrust, trending mainly northwest-southeast. The vein mineralization- trend is the same as fault- trend. The strike slip faults have been responsible mostly in providing suitable spaces for the uplift and porefluid filling. The magnetite has formed hydrothermally in contact with limestone and intrusive bodies. The existence of copper positive anomalies, I type granitoides, as well as fault mineralization may be considered as an evidence to prove that the iron oxide deposit in the area is a member of Fe-oxide type.

کلیدواژه‌ها [English]

keriz
magnetite
hydrothermal
strike slip faults

مراجع

[1] Stocklin J., "Structural correlation of the Alpine ranges between Iran and central Asia", Mem. Sos Geol, France, Paris (1977) 8:33-353.

[2] طاهری ج.، شمانیان، نقشه زمین‌شناسی 1:100000 کاشمر(1377).

[3] Lindenberg H.G, Jacobshagen V., "Post Paleozoic geology of the Taknar Zone and adjacent area(NE Iran Khorasan)", Geol. Surv.Iran. ISSN 0075-0484, Rep. No.51, (1983),145-163, Freien univ., Berlin inst. Geol., Dtsch.

[4] Muller R., Walter R., "Geology of the Precamberian- Paleozoic Taknar inlier northwest of Kashmar, Khorasan province", NE Iran, GSI, Report. No. 51, (1983) p. 165-183.

[5] کریم‌پور م. ح.، ملک‌زاده آ.، حیدریان م. ر.، "اکتشاف ذخایر معدنی"، انتشارات دانشگاه فردوسی، (1387)، 632 صفحه.

[6] Karimpour M.H., "Geochemistry and mineralogy of Sangan iron ore deposit", Iranian Journal of Crystallography and mineralogy, V. 2, autumn, (1994), p. 146-156.

[7] کریم‌پور م.ح.، "کانی‌شناسی، آلتراسیون، سنک منشا و محیط تکتونیکی کانسارهای Iron Oxide Cu-Au و مثال‌هایی از ایران"، یازدهمین کنفرانس بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران, دانشگاه یزد، (1382) ، صفحه184-189.

[8] Lotfi M., Sedighi M.M., Omrani S.J., "Mineral distribution of Iran. Scale 1:1000,000". Geol. Survey of Iran, (1993).

[9] Hitzman M.W., Oreskes N., Einaudi M.T., "Geological characteristics and tectonic setting of Proterozoic iron oxide (Cu–U–Au–REE) deposits", Precambrian Research 58,(1992) 241– 287.

[10] Hitzman M.W., "Iron Oxide–Cu–Au deposits: what, where, when and why", In Porter, T.M. (Ed.), Hydrothermal Iron Oxide Copper–Gold and Related Deposits: A Global Perspective, vol.1. Australian Mineral Foundation, Adelaide, (2000), pp. 9 –25.

[11] Ray G. E., "Fe-Skarn geological survey of B. C Canada", (1995) Open File 199-20.

[12] Barton M.D., Johnson D.A., Hanson R.B., "Evalution of possible roles of no magnetite brines in igneous. Related hydrothermal systems, especially(Fe-Cu-Au-REE) deposits", Geological Society of America, annual meeting. Abstracts with Programs Geologyical Society of America. 30., 7, (1998), 127.

[13]. Karimpour M.H., Zaw Khin, Atkinson W.W., " Fluid inclusion thermometry, stable isotope geochemistry and genesis of a specularite-rich Cu-Au-Ag deposit, Qaleh Zari mine Iran", Geological Society of America Abstracts. Annual meeting November 5-8, (2001) Boston, USA.

[14] Karimpour M.H., Mazloomi A.R., "Geochemistry and genesis of Kuh-e-Zar gold prospecting area (Torbate Heydariyeh, Iran)", Scientific Quarterly Journal Geosciences V.7, No. 27-28, spring and summer,(1998), p. 1-13.

[15] Sillitoe R.H, "Iron oxide-copper-gold deposits", an Andean view, Mineralium Deposita, V.38, No. 7,(2003), P. 787-812.

[16] Eftekharnezhad J., Aghanabati A., Baroyant V., Hamzehpour B., "Geological Quadrangle Map Of Kashmar, 1:250000", GSI, Tehran(1976).

[17] علمدار سیده محبوبه، "بررسی زمین‌شناسی، پتروگرافی، کانی‌سازی، ژئوشیمی و تکتونیک شرق معدن آهن سیاه کوه در ناحیه کریز (کاشمر)"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زمین‌ شناسی اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، (1389)، 133 صفحه.

[18] Twiss R.J., Moores E.M., "Structural Geology", Freeman Pub., New York, (1992), 532p.

[19] velde B., "Origin and mineralogy of Clay and invironment, Springer", (1995), p. 319.

[20] Chavez w.x., "Supergene Oxidation of Copper deposite: zoning and distribution of Copper oxide Minerals", Social Economic Geology News,(2000) 141,10-12.

[21] Ramdhor P., "The ore minerals and their intergrowth, Pergamon Press", (1980)1267P.