شناسایی و تفکیک بافت بلور انیدریت در رخساره‌های رسوبی سازند آسماری، میدان منصوری، فروافتادگی دزفول

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه تبریز

چکیده

کانی­ها در زمانی که میزان تبخیر بیش از نزولات جوی باشد ته­نشست می­کنند. سولفات‏های کلسیم یکی از مهمترین کانی­های تبخیری‏  هستند که در ادوار گذشته دارای گسترش فراوانی می‎باشند. در تشکیل این کانی­ها فرآیندهای مختلف رسوبی و دیاژنتیکی، از حواشی کم عمق تا آبهای ‏عمیق نقش دارند. با توجه به حضور کانی انیدریت به عنوان یک سیمان، و پراکندگی آن در رخساره‏های رسوبی سازند آسماری در میدان منصوری می­تواند نقش اساسی در کیفیت مخزنی داشته باشد. در این پژوهش به بررسی انواع بافت کانی تبخیری (انیدریت) در بخش تولیدی سازند آسماری به عنوان یکی از فراوانترین سیمان‏ها پرداخته شده­است. بررسی مقاطع نازک سازند آسماری در چاه‏های مورد بررسی منجر به شناسائی 11 ریزرخساره شد که تنوع در رخساره‏های رسوبی در دنباله­ی بررسی شده نشان دهنده­ی تشکیل سازند آسماری در محیط‏‏های متفاوتی از سبخایی تا دریای باز است. باید توجه داشت که بافت‏ بلورهای انیدریت می­تواند موید این باشد که بخشی در محیط سبخایی تا لاگون تشکیل شده‏اند (بلورهای توفالی و بافت نمدی). و بخشی بر اثر فرایندهای دیاژنتیکی در محیط دفنی کم عمق تا عمیق (درشت بلور با ماکل و رخ) در رخساره‏های دانه­ی غالب تشکیل شده است. بافت‏های شناسایی شده در دنباله­ی مورد بررسی شامل لایه‏ای، پویکیلوتوپیک، پرکننده تخلخل و فراگیر، ندولی، ندولی-دفنی، بلورهای انیدریت پراکنده، انیدریت پرکننده شکستگی و انیدریت رگچه‏‏ای است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identification and differentiation of anhydrite texture in sedimentary facies of the Asmari Formation, Mansouri Oil Field, Dezful Embayment

چکیده [English]

Evaporite minerals form when evaporation is more than precipitation. One of the most important evaporate minerals are calcium sulfate, that have extensive distribution in geologic time. Sedimentary and diagenetic processes, operating within different environments such as shallow margins to deep water, have an important role in the formation of these minerals. Due to the presence of anhydrite as a cement, as well as distributeon of this mineral in sedimentary facies of the Asmari Formation in Mansouri oil field, this mineral can affect on the reservoir quality in the studied reservoir. In this study, the fabric of anhydrite in production zones in the Mansouri oil field has been investhigated. Microscopic studies led to the identification of 11 microfacies that are formed from sabkha to open marine enviroment. Note that the textures of anhydrite is partly related to sabkha and lagoon environments (felted fabric and  acicular crystals) and partly are related to diagenetic processes operated in shallow to deep burial (coarse crystals of  anhydrite with cleavage) in grain-supported facies. Other anhydrite textures indentified in the Asmari Formation include layers, poikilotopik, pore ​​filling and inclusive, nodular, nodular - burial, scattered and fracture filling.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mansouri oil field
  • Asmari Formation
  • evaporite minerals
  • texture
  • anhydrite

مراجع

[1] Schreiber B. C., El-Tabakh M., "Deposition and early alteration of evaporites", Sedimentology, 47 (2000) 215-238.

[2] Warren J.K., "Evaporites : Sediments, Resources and HydrocarbonsSpringer-Verlag", Burlin (2006) 1035 P.

[3] Bugge T., Ringas E., Leith D.A., Mangerud G., Weiss H. M., Leith T. L, "Upper Permian as a new play model on the mid-Norwegian continental shelf", Investigated by shallow stratigraphic drilling American Association of Petroleum Geologists Bulletin 86 (2002) N 1.

[4] Schreiber B.C., Helman M.L., "Criteria for distinguishing primary evaporate Features from deformation features in sulfate evaporates", Journal of Sedimentary Research 75 (2005) 525-533.

[5] Rouchy J. M., Taberner C., Peryt T. M., "Sedimentary and diagenetic transitions between

carbonates and evaporates", Sedimentary Geology 140 (2001) 1-8.

[6] Kendall C., "Evaporites, petroleum and mineralresources: J.L. Melvin (Editor). Developments in Spectra of Evaporites - A Core Workshop", Soc. Econ .Paleontol . Mineral. Core Workshop, Calgary, Alt (1992) 1–32.

[7] Spencer R. J., Lowenstein T. K., "Evaporites",In: Mcllreath, I. A. & Morrow, D.W. (eds.)", Diagenesis II Geoscience Canada Reprint Ser 4 (1990) 141-164.

[8] Hardie L. A., "The roles of rifting and hydrothermal Cacl2 brines in the origin of potash evaporates: an hypothesis", American Journal of Science 290 (1990).43-106.

[9] موسوی حرمی س. ر.، محبوبی ا.، باوی عویدی ع.، امیر بختیار ح.، "سازوکار تشکیل شکا‌ل‌های بلور هالیت در تبخیری‌های بخش 2 از سازند گچساران- میدان نفتی آب تیمور"، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، شماره 3 (1387) ص 405-414.

[10] شب افروز ر.، محبوبی ا.، موسوی حرمی س.ر.، "دولومیتی شدن و کانی‌زایی تبخیری‌های سازند ساچون در برش الگو(جنوب شرق شیراز)"، مجله بلور شناسی و کانی شناسی ایران، شماره 4 (1388)ص 609-620.

[11] کدخدائی ایلخچی ر.، رحیم‌پور بناب ح.، موسوی حرمی س. ر.، کدخدائی ایلخجی ع.، "فاکتورهای کنترل کننده گسترش بافت‌های مختلف سیمان انیدریت و ارتباط آن با کیفیت مخزنی در مخازن کربناته دالان بالایی و کنگان، میدان پارس جنوبی"، مجله پژوهش‌های چینه‌نگاری و رسوبشناسی، سال بیست و هفتم، شماره پیاپی 42 (1390) 26-1.

[12] Lucia F. J., "Carbonate reservoir characterization, 2nd edition", New York, Springer-Verlag. (2007).336 p.

[13] Dunhum R.J., "Classification of carbonate rocks according to depositional texture . In: Ham, W.E. (ed.), Classification of carbonate rocks", American Association of Petroleum Geologists Mem (1962). 108-121.

[14] Wilson J.L., "Carbonate facies in geological history", New York Springer (1975) 471 P.

[15] Flugel E., "Microfacies of Carbonate Rocks: Analysis", Interpretation and Application. Springer

Verlag, New York (2010) 996 P.

[16] Thomas A. N., "The Asmari limestone of south-west Iran", AIOC Report (1948) 200 P.

[17] مطالعه جامع مخزن آسماری میدان منصوری، گزارش فاز تعیین مشخصات مخزن.ب.5228، سال 1381 .

[18] Corda L., Brandano, "MAphotic zone carbonate production on a Miocene ramp", Central Apennines, Italy: Sedimentary Geology161 (2003) 55-70.

[19] Pomar L., "Ecological control at sedimentary accommodation:evolution from a carbonate ramp to rimmed shelf", UpperMiocene, Balearic Island: Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 175 (2001) 249-272.

[20] Geel M. T., "Recognition of stratigraphic sequences in carbonate platform and slope deposits, empirical model based on microfacies analysis of paleogene deposits in south eastern Spain”, Paleogeogr. Palaeoclimatol. Paleoecol 155 (2000) 211-238.

[21] Sadeghi R., Vaazirimoghadam H., Taheri A., "Microfacies and sedimentary environment of the Oligocene sequence in the Fars sub basin Zagros mountains", Southwest Iran. Hist. Biol 20 (2010) 1-15.

[22] Amirshahkarami M., "biostratigraphy, microfacies and sequence stratigraphy of the Asmari Formation in the tang-e-gurgdan and chaman bolbol", Ph.d. thesis, Isfahan University (2007) 148 P.

[23] Sibley D.F., Gregg J.M., "Classification of dolomite rock textures", Journal of Sedimentary Petrology 75 (1987) 967-975.

[24] Alsharhan A.S., "Kendall C.G.St.C. Holocene coastal carbonates and evaporates of the southern Arabian Gulf and their ancient analogues", Earth-ScienceReviews 61 (2003) 191-243.



[25] Warren W.J., "Dolomite: occurrence and economically important association", Earth Science Review (2000) 1-18.

[26] Rouchy J. M., Noël D., Wali A. M. A., Aref M. A.M, "Evaporitic and biosiliceous cyclic sedimentation in the Miocene of the Gulf of Suez-Depositional and diagenetic aspects", Sedimentary Geology 94 (1995) 277-297.

[27] Shearman D. J., "Syndepositional and late diagenetic alteration of primary Gypsum to anhydrite"",In: Sixth International Symposium on Salt, Schreiber, B.C. & Harner, H. L. (eds.), Salt Institute, Alexandria, Virginia 1(1985) 41-50.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 11 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار