فرآوری، بهسازی و عوامل رنگ‌زا در گوهرهای جنوب ترود

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

گستره­ای که گوهرهای مورد بررسی در آن واقع شده­اند در 19 کیلومتری جنوب ترود و 135 کیلومتری جنوب شرق دامغان قرار دارد. در فرآوری نمونه­های این گستره سریع­ترین و مقرون به صرفه­ترین روش، روشی است که در مرحله­ی سایش و فرم دهی از دیسک­های ساب با مش 120و در مرحله­ی صیقل زنی از روش خشک استفاده شود. تغییرات تراکم اکسید آهن و نیز کانی­های کلسیت و رس تنوع رنگ در جاسپیریت­های منطقه ترود را موجب شده است. همچنین بر اساس آنالیز OES-ICP < /a> انجام شده، می­توان رنگ کریزوپرازها را در ارتباط با وجود نیکل، عقیق­های نارنجی مایل به صورتی را در ارتباط با عناصر آهن، کبالت، منگنز و وانادیم و عقیق­های خاکستری را وابسته ­به عناصر کروم و تیتانیم دانست. در بهسازی این گوهرها نیز بهترین روش برای رنگ آمیزی عقیق­های زرد، جاسپیریت­های کرم، سنگ خون و اپال­ها، روش گرمادهی است. در روش استفاده از مواد شیمیایی نیز گوهرهایی با بافت میکرواسفرولیتی و میکروواریولیتی مستعد­ترین گوهرها برای رنگ آمیزی هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Gem cutting, treatment and pigments of gems from South of Torud

چکیده [English]

The area that contains studied gemstones is located in 19 km South of Torud and 135 kilometer Southeast of Damghan. The quickest and most cost-effective processing method for gemstones in this area is using grind discs in the abrasion and forming stage with the 120 mesh and dry method in polishing stage. The concentration of iron oxide and the presence of calcite and clay minerals made the variation of colors in Turod jasperits. Also Based on ICP-OES analysis, the color of chrysoprases could be related to presence of Ni, pinkish orange agates is due to Fe, Co, Mn and V; and gray colors in agates are related to Cr and Ti. For coloring  treatment of yellow agates, cream jasperits, blood stones and opals, heating is the best method. Gems with the texture of micro-spherulitic and micro-variolitic are the most susceptible ones for coloring with chemical method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Torud
  • Damghan
  • chrysoprases
  • blood stones
  • micro-spherulitic
[1] حاج‌علیلو ب.، وثوق ب.، مؤذن م.، "ویژگی‌های کانی‌شناسی، ژئوشیمی و علل تنوع رنگ در آگات های میانه، شمال غرب ایران" مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران، شماره 3 (1390)، ص 427-428.

[2] هوشمندزاده ع.، علوی نائینی م.، حقی پور ع.، "نقشه زمین شناسی 250000/1 ترود"، سازمان تحقیقات زمین شناسی و معدنی کشور، (1357).

[3] Helmhacker R., "Die nutzbarentagerststten Persians", Z. prakt. Geol. V. G, ( 1898) 40.

[4] Henmacke L., "Die Bodenschatze Persians",Z.f. Berg-Hutten. Salinenwesen v 47.(1899). 272-274.

[5] Dichel E., "BeitragZurKenntnis der ErzfundstellenIrans"Schweizminerpetrogr.Mitt. V. 24, Zurich (1944).

[6] رشید نژاد عمران ن ،"بررسی تحولات سنگ شناسی و ماگمایی و ارتباط آن با کانی سازی طلا در منطقه باغو (جنوب-جنوب شرق دامغان)"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم دانشگاه تربیت معلم تهران (1371) ص254.

[7] آقاجانی ح، "بررسیهای ژئوشیمیایی، پترولوژیکی و دگرسانی کانسار طلایی کوه زر و ارتباط آنها با کانی سازی طلا (باغو- دامغان)"، اولین کنفرانس دانشجویی مهندسی معدن (1378).

[8] لیاقت س.، شیخی و.، نجاران م.، "مطالعه پترولوژی، ژئوشیمیایی و ژنز فیروزه باغو-دامغان"، مجله علوم دانشگاه تهران، جلد سی و چهارم، شماره 2 (1387) ص 133-142.

[9] رضایی شاهزاده ز.، بوذری س.، بدخشان ممتاز ق.، "ارتباط کانی سازی طلا با زمین ساخت و ساخت‌های گسله منطقه گندی) جنوب دامغان)"، مجله جهاد دانشگاهی شهید بهشتی، شماره 22 (1390) ص 107-114.

[10] Landmesser M., "Mobility by metastability: silica transport and accumulation at low temperatures",ChemErde (1995) 55:149-176

[11] Landmesser M., "Mobility by metastability in sedimentary and agate petrology applications",ChemErde (1998) 58:1-22.

[12] Donoghue M., "Gems", Elsevier, (2006) 937.

[13] Hurlbut C.S., Kammerling R.S., "Gemology", John Wiley, Sons, New York, (1991) 336.

[14] Cornelis S., Hurlbut J. R., "Manual of Mineralogy", John wiley& Sons, INC.New York (1993) 681.



[15] Bauer Jaroslav, "A field guide in color to minerals, rocksand precious stones", Artia, Prague, (1997) 208.

[16] ادیب د، "جهان جواهرات، کلیات جواهرشناسی"، چاپخانه آرمان (1369) ص362.