بررسی‌های سنگ‌شناسی، دگرسانی و ژئوشیمیایی کانسار سرب ماهور 2 ده ‌سلم شرق پهنه‌ی لوت، ایران مرکزی

نویسندگان

1 دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشگاه تهران

چکیده

کانسار سرب ماهور 2 در ¢48 º58 طول شرقی و ¢14 º31 عرض شمالی در 145 کیلومتری غرب شهرستان نهبندان و  2 کیلومتری شمال غرب کانسار چند فلزی ماهور قرار گرفته است. سنگ­های آندزیتی دگرسان شده، میزبان اصلی کانسار سرب هستند. کانی­های پلاژیوکلاز، کوارتز، هورنبلند و بیوتیت مهم­ترین کانی­های تشکیل دهنده­ی سنگ­های آندزیتی هستند. فراوان­ترین کانی، پلاژیوکلاز است که در بیشتر موارد به دلیل تاثیر دگرسانی به کانی­های ثانویه مانند سریسیت، کلریت و کربنات­ها تبدیل شده است. مهم­ترین دگرسانی­های منطقه­ی آرژیلیک، سریسیتیک، سیلیسی، کلریتی و کربناتی هستند که به­وسیله نمودار­های پراش پرتو X (XRD) نیز تأیید شده­اند. نتایج بررسی­های ژئوشیمیایی نمونه­های سنگ میزبان و نمونه­های گالن نشان می­دهد که با توجه به نسبت S/Se خاستگاه آذرین را می­توان برای تشکیل این کانسار در نظر گرفت. نمودارهای عناصر خاکی کمیاب، الگوی نسبتاً موازی، کمیاب و کاهشی از عناصر خاکی کمیاب سبک را به سمت عناصر خاکی کمیاب سنگین نشان می­دهد. همچنین بر اساس نمودارهای وابسته به رفتار عناصر La-Nb و La-Ba در برابر یکدیگر نشان می­دهند که سنگ­­ میزبان این کانسار به محیط تکتونوماگمایی آندزیت­های مناطق کوهزایی وابسته­ است. نمودارهای عنکبوتی، تهی شدگی عناصر در نمونه­های گالن­دار را نسبت به نمونه­های برداشت شده از سنگ میزبان نشان می­دهند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigation of petrography, alteration zones and geochemical Dehsalm Mahour 2 lead deposit, East of Lut block, Central Iran.

چکیده [English]

Mahour 2 lead deposit is located in the east of Lut block and 145Km west of Nehbandan and about 2 km north west of  Mahour copper  deposit. Altered andesitic rocks are the main host of lead deposit. Plagioclase, quartz, hornblende and biotite are major minerals of andesitic rocks. Plagioclase, the most abundant mineral, had mostly replaceded by secondary minerals such as sericite, chlorite and carbonates, as the result of alteration process. Argilic, sericitic, silicic, chloritic and carbonatic are main alteration types in the region, which are also supported by XRD graphs. S/Se ratios of the Galena samples indicate their igneous origin. Rare earth element graphs indicate an almost uniform, parallel and decreasing pattern from LREE to HREE. Based on graphs of the relevant behavior of La-Nb and La-Ba elements in cross indicates, the host rock of this deposit is relevant to orogenic region andesite tectonomagmatic environment. Spider graphs indicate depleted elements in Galena bearing samples in comparison with samples of host rock.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geochemistry
  • Mahour lead deposit
  • Lut block
  • alteration

مراجع

1 قربانی م.، "دیباچه ای بر زمین شناسی اقتصادی ایران"، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، (1381) 695 ص.

2 بومری م.، بیابانگرد ح.، ناکاشیما ک. و اسفرم م.، "پیدایش و شیمی کانی‌های سولفیدی و اکسیدی برون زاد در کانسار پلی متال ماهور غرب نهبندان"، مجله پترولوژی، شماره چهاردهم، (1392) ص 17-30.

3 میرزایی راینی ر.، احمدی ع. و میرنژاد ح.، "تعیین منشأ سیالات کانه ساز با استفاده از مطالعه ریز کاوش الکترونی و ایزوتوپ‌های پایدار گوگرد در کانسار چند فلزی ماهور (شرق بلوک لوت، ایران مرکزی) "، مجله پترولوژی، شماره دهم، (1391) ص 1-12.

[4] Nogole sadate M. A. A., "Les Zones Decrochements et Les Virgations Struchurales en Iran. Conseguences des Resultats de I analyses Structural de La Region de Qom". These univ, Scientifigue et Medicale de Grenole (1978) 201p.

[5] Nabavi M. H., "Introduction to Geology of Iran", Geological Survey of Iran press (1976) (in Persian).

[6] Stocklin J., Nabavi, M. H., "Tectonic map of Iran". Geological Survey of Iran Press (1973).

[7] Stocklin J., "Structural history and tectonics of Iran". A review-America: association petroleum, Geology, Bulletin. 52.7 (1968) 1229-1258.

8 حسینی ض.، افشاریان م.، چایچی ز.، "نقشه 250000/1 ده سلم (چاه وک)"، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور (1371).

[9] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals". Am. Mineral 68 (1983) 277-297.

10 شهاب پور ج.، "زمین شناسی اقتصادی"، انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان، (1390) 547 ص.

11 کریم پور م. ح.، سعادت س.، "زمین شناسی اقتصادی کاربردی"، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، (1385) 535 ص.

[12] Wood D. A., The application of a Th-Hf-Ta diagram to problems of tectonomagmatic classification and to establishing the nature of crustal contamination of basaltic lavas of the British Tertiary volcanic province. Earth Planet science letter, 50 (1980) 11-30.

[13] Vaughan D., "Sedimentary geochemistry and mineralogy of the sulfides of Lead-Zinc-Copper and Iron and their occurrence in sedimentary ore deposits, Handbook of strataband and stratiform ore deposit, vol. 2, Elsevier Amsterdam (1976) 317-358.

[14] Evensen N. M., Hamilton P. J., Onions R. K., "Rare earth abundances in Chondritic meteorites". Geochimistry Cosmochemistry Acta, 42 (1978) 1199-1212.

[15] McDonough W. F., Sun S., Ringwood A .E., Jagoutz E. and Hofmann A.W., "K, Rb and Cs in the earth and moon and the evolution of the earth’s mantle". Geochemistry Cosmochemistry Acta, Ross Taylor Symposium volume (1991).

[16] Krauskopf K. P., Bird D .K., "Introduction to geochemistry" McGraw Hill (1976) 788p.

[17] Winter J.D., "An introduction to igneous and metamorphic petrology, Prentice Hall" (2001) 697p.

[18] Sun S.S., McDonough W. F., "Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: implications for mantle composition and processes. In: Saunders A. D. and Norry M. J. (eds)", Magmatism in ocean basins. Geology Society London. Specific Publication 42 (1989) 313-345.

[19] Soesoo J., Fraction crystallization of mantle devrided melt as a mechanism for some I-Type granite petrogenesis: An example from Iachlan fold belts, Australia Journal of the geological society, Candon, (2000) 157p.

[20] Ionov D. A., Hofmann A. W., Nb-Ta rich mantle amphiboles and mica implication for subduction-related metasomatic trace element fractionations. Earth Planet. science letter, 131(1995) 341-356.

[21] Gill J. B., "Orogenic andesite and plate tectonics". Springer, Berlin (1981) 389p.

22 اسفرم م.، "ژئوشیمی و توالی پاراژنز کانی‌های موجود در کانسار پلی متال ماهور، غرب نهبندان (شرق ایران)" ، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه سیستان و بلوچستان (1390) 235 ص.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 14 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 11 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار