طیف‌بینی رامان و پراش پرتو ایکس کانسنگ گرافیت، مجموعه سوریان

مُر, فرید; غلامی, زهرا; اسدی, سینا

طیف‌بینی رامان و پراش پرتو ایکس کانسنگ گرافیت، مجموعه سوریان

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

مجموعهی آتشفشانی-رسوبی سوریان در لبهی شرقی پهنهی دگرگونی- ماگمایی سنندج-سیرجان در جنوب غرب ایران قرار گرفته است. گرافیت شیست فراوانترین واحد سنگشناختی این مجموعه است و بهدلیل بالا بودن عیار گرافیت (بیشینه 50%) دارای ارزش اقتصادی است. کانیهای باطله در کانسنگ گرافیت، عبارتند از کوارتز، مسکوویت، کلینوکلر، پلاژیوکلاز، زیرکن و ایلمنیت. آشکار بودن قلهی G در مرتبهی اول جابهجایی طیف رامان (حدود 1cm- 1587) و فاصلهی بین صفحهای (فاصله d) 35/3 آنگستروم، نشاندهندهی کانی گرافیت کاملاً بلورین با ساختار منظم در این مجموعه است. رابطهی خطی بین دمای دگرگونی و پارامتر 1R و 2R رامان، گرافیت را به یک زمیندماسنج دقیق تبدیل کرده است. با استفاده از این زمیندماسنج دمای دگرگونی در مجموعهی سوریان، گسترهی دمایی 234 تا 258 درجهی سانتیگراد را نشان میدهد که با بررسیهای پیشین صورت گرفته در منطقه و تعیین شرایط دما و فشار در حد رخساره دگرگونی شیست سبز تا آمفیبولیت زیرین این مجموعه همخوانی دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Raman spectroscopy and X-Ray diffraction of graphite ore, Surian complex

چکیده [English]

Surian volcano–sedimentary complex located on the eastern edge of the Sanandaj-Sirjan metamorphic zone, southwest Iran. Graphite schist is the most abundant lithological facies in this area. Due to the high grade of the graphite ore (up to 50%), the exploitation of the ore is economically valuable. Gangue minerals include quartz, muscovite, plagioclase, clinochlore, zircon and ilmenite. The occurrence of crystalline graphite with ordered structure is shown by the presence of a first order peak in Raman spectra (~1587 cm-1 Raman shift) and 3.35 ˚A d spacing. A linear relationship between metamorphic temperature and the Raman parameters R1 and R2 make graphite an accurate geothermometer. Using this geothermometer gives metamorphic Surian complex temperatures range from 234 to 258 ˚C, consistent with previous studies that give P-T conditions of green schist to lower amphibolite metamorphic facies.

کلیدواژه‌ها [English]

Graphite
Raman spectra
X-ray diffraction
geothermometer
metamorphic
Surian complex

مراجع

[1] Balan A., Kumar R., Boukhicha M., Beyssac O., Bouillard J.C., Taverna D., Sacks W., Marangolo M., Lacaze E., Gohler R., Escoffier W., Poumirol J.M., Shukla A., ″Anodic bonded graphene″, J Phys D ApplPhys, (2010) 43:374013.

[2] Crossley P., ″Graphite: High-tech supply sharpens up″, Industrial Minerals (2000) 398:31-47.

[3] Krauss U.H., Schimdt H.W., Taylor A.T., Sutphin D.M., ″International Strategic Minerals Inventory Summary Report – Natural Graphite″, US Geological Survey Circular (1989) 930-H.

[4] Luque F.J. Huizeng J.M., Crespo-Feo E., Wada H., Ortega L., Barrenchea, J.F., "Vein graphite deposits: geological settings, origin, and economic significance″, Miner Deposita (2013) DOI 10.1007/s00126-013-0489-9.

[5] Wopenka B., Pasteris J.D., ″Structural characterization of kerogens to granulite-facies graphite - applicability of Raman microprobe spectroscopy″, American Mineralogist, (1993) 78 533-557.

[6] Landis C.A., ″Graphitization of dispersed carbonaceous material in metamorphic rocks″, Contr Mineral and Petrol, (1971). 30, 34-45.

[7] Kalyoncu R.S., ″Graphite″, U.S. Geological Survey Minerals Yearbook, (1998) pp 34.1-34.3.

[8] Alavi M., ″Structures of the Zagros Fold-Thrust belt in Iran″, American Journal of Science 13 (2007) 1064–1095.

[9] Sheikholeslami M.R., Pique A., Mobayen P., Sabzehei M., Bellon H., Emami M.H., ″Tectono-metamorphic evolution of the Neyriz metamorphic complex,Quri-Kor-e-Sefid area (Sanandaj-Sirjan Zone, SW Iran)″, Journal of Asian Earth Sciences., (2008) 31 pp 504–521.

[10] Sarkarinejad Kh., Azizi A., ″Slip partitioning and inclined dextral transpression along the Zagros Thrust System, Iran″, Journal of Structural Geology, (2008) 30 pp 116-136.

[11] Asadi S., Moore F., Fattahi N. ″Fluid inclusion and stable isotope constraints on the genesis of the Jian Cu deposit, Sanandaj-Sirjan metamorphic zone, Iran″, Geofluid (2013) 13 pp 66 – 81.

[12] Okyama-Kusunsose Y., Itaya T., ″Metamorphism of carbonaceous material in the Tono contact aureole, Kitakami Mountains, Japan″, Journal of Metamorphic Geology, (1987) 5 121 - 139.

[13] Rouzaud J.N., Guechati N., Kister J., Conrad J., ″Structural characterization of coalification: Example of Gironville Borehole″, Bulletin de la Societe geologique de Frace (1991) 162, 201 – 209.

[14] Midner D. F. R., Carpenter J.M., ″On the short range atomic structure of non-crystalline carbon″, Journal of non-crystalline Solids, (1982) 47 391-402.

[15] Rahl J., Anderson K., Brandon M., Fassoulas C., "Raman spectroscopic carbonaceous material thermometry of low-grade metamorphic rocks: Calibration and application to tectonic exhumation in Crete", Greece. Earth and Planetary Science Letters (2005) 240 (2005) 339–354

[16] Beyssac F., Brunet J.P., Petitet B., Goffe´ J.N., Rouzaud J.N., "Experimental study of the microtextural and structural transformations of carbonaceous materials under pressure and temperature″, Eur. J. Mineral. 15 (2003) 937–951.

[17] Beyssac B., Goffe C., Chopin J.N., Rouzaud ″Raman spectra of carbonaceous material in metasediments; a new geothermometer″, J. Metamorph (2002) Geol. 20 859–871.