بررسی سرشتی‌های کانی‌شناسی، ساختی، بافتی و ژئوشیمیایی معدن چاه سرب، طبس

سلطانی, صادق; کریم پور, محمد حسن; همام, مسعود; حیدریان شهری, محمد رضا

بررسی سرشتی‌های کانی‌شناسی، ساختی، بافتی و ژئوشیمیایی معدن چاه سرب، طبس

نویسندگان

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

کانسار چاه سرب در 66 کیلومتری شمال طبس و 16 کیلومتری شمال غربی روستای شیرگشت جای گرفته است. کانی شناسی ماده معدنی ساده بوده و گالن کانی اصلی ماده معدنی را تشکیل می دهد. سروزیت کانی اقتصادی ثانویه پس از گالن است، کانیهای اصلی دیگر شامل اسفالریت، پیریت، تترائدریتو کالکوپیریت بوده در حالی که کانیهای فرعی عبارتند از آنگلزیت، مالاکیت، آزوریت، فلوریت، مینیوم، ولفنیت و اکسیدهای آهن. دگرسانیها شامل دولومیتی شدن، سیلیسی شدن و هماتیتی شدن است. دولومیتی شدن اصلیترین دگرسانی مشاهده شده در سنگ میزبان است. کانیسازی به صورت رگهای و دارای روند شرقی_غربی است. بافت اصلی مادهی معدنی پرکنندهی فضای خالی است. در کانسار چاه سرب عیار متوسط سرب 9/6% ، روی 3/6% و نقره ppm 14 است. با توجه به چینه شناسی کربناتی به سن ژوراسیک میانی، دگرسانی دولومیتی سنگ میزبان، کانسارسازی دیرزاد و لایهی کران، بافت پرکنندهی فضای خالی از ویژگی‌های کانیشناسی و شواهد ژئوشیمیایی، مدل کانسارسازی نوع دره می سی سی پی برای کانسار چاه سرب پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Mineralogical,textural, structural and geochemical aspects of the of ChahSorb Lead mine, Tabas

چکیده [English]

Chah Sorb deposit is located about 66 Km north of Tabas and 16 Km north-west of Shirgesht village. The mineralogy is simple; galena is the main primary mineral and cerussite is the main secondary mineral. Sphalerite, pyrite, chalcopyrite, tetrahedrite are other main minerals. Secondary minerals are anglesite, malachite, flourite, wulfenite, minium, azurite and Fe-hydroxids. Some important alterations occured in Chah Sorb area, including silicification, dolomitization and hematitization, which are slightly related to mineralization. Dolomitization is the main alteration in host rock. Lead mineralization is a vein type with east-west strike. Open space filling is the important texture. The average asseys from Chah Sorb samples are 6.9 wt % Pb, 6.3 wt % Zn and 14 ppm Ag. The Middle Jurassic carbonate host rocks and their dolomitization, the stratabound and epigenetic mineralizatin, the open space filling texture, the simple mineralogy and geochemistry all point to the Mississippi valley type model for the Chah Sorb Pb deposit.

کلیدواژه‌ها [English]

Chah Sorb
galena
dolomitization
carbonate
Mississippi valley type

مراجع

]1[ روتنر ا.، نبوی م. ح.، حاجیان ج.، گزارش شماره 4 سازمان زمین شناسی کشور، به همراه نقشه 100،000: 1 شیر گشت و نقشه 1:2500 که توسط روتنر تهیه و ضمیمه گزارش شده است.

[2] Alavi M., "Sedimentary and structural characteristics of the paleo-tethys remnants inNortheatern Iran", Geol. Soc. American Bullten.

]3[ قربانی م.، "ذخایر سرب و روی در ایران"، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور،480 صفحه (1379).

]4[ آقا نباتی ع.، "زمین شناسی ایران، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور"، 585 صفحه (1385).

[5] Stocklin J., "Structural history and Tectonic of Iran, A review", Am. Assoc. Of Petroleum Geologist Bull., 52 (1968) P. 1229-1258.

[6] Ghazban F., Mcnutt R.h., Schwarcz H.P., “Genesis of sediment- hosted Zn-Pb-Ba deposits in the Irankuh district, Esfahan Area, West-Central Iran ”, Economic Geology, V. 89, (1994) pp.1262-1278.

[7] Guilbert J.M., Park Jr. C.F., “The Geology of Ore Deposits, Freeman and Company”, New York, 985 p (1997).

[8] Orgun Y., Guktekin A.H., onal A., "Geology, Mineralogy and Fluid inclusion data From the ArapucanPb-Zn-Cu-Ag deposit, Canakkale, Turkey", Jurnal of Asian Sciences, (2004) P. 629-642.

[9] Mason B., C.B. Moore, “Principles of Geochemistry”, John Willey and Sons, Inc., (1982).

[10] Williams S.A., “The Significance of Habit and Morphology of Wulfenite”, The American Mineralogist, v. 51 (1966) pp.1212-1217.

[11] Lovering T.G., "The origin of jasperoid in limestone", Economic Geology 57 (1962) 861-889.

[12] Plumlee G. S., Leach D. L., Hofstra A. H., Landis G. P., Rowan E. I., Viets J. G., "Chemical reaction path modeling of ore deposition in Mississippi vally type Pb-Zn deposits of the Ozark region, U.S. mid-continent", Economic Geology 89 (1994) 1361-1383.

]13[ کریم پور م. ح.، سعادت س.، “ زمین شناسی اقتصادی کاربردی” ، انتشارات ارسلان، (1381)، 535 ص.

[14] Shadlun T. N., “Ore texture as indicators of formation conditions of mineral paragenisis in different type of stratiform lead- zinc deposits ”, Heidelberg, (1980) pp. 607- 624.

[15] Ineson P.R., “Introduction to Practical Ore Microscopy ”, Longman publishers, (1989)181 p.

[16] Hedenquist J.W., Arribas R.A., Gonzalez E., "Exploration for epithermal gold deposits", Reviewsin Economic Geology, (2000) P. 245- 277.

[17] Garlick W.G., "Hydrothermal versus syngenetic theories of ore deposition: Diss", Economic Geology, V. 58 (1963) P. 447-456.

[18] Evans A.M., "An introduction to ore geology" Blackwell scientific publication, (1980) 231 P.

[19] Sangester D.F., "Mississippi Valley Type and Sedex Lead-Zinc deposits", A comparative examination: Appl. Earth. Sci., No. 99 (1990) P. 21-42.