کانی‌شناسی، خواص تکنولوژیکی و کاربردهای صنعتی ذخایر کائولن در مناطق نیوشت و کبودکمر، شمال باختر ساوه، استان مرکزی

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

2 دانشگاه ارومیه

3 دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

ذخایر کائولن نیوشت و کبود کمر، در فاصله 25 کیلومتری شمال باختر ساوه، استان مرکزی واقع گردیده­اند. مشاهدات صحرایی و بررسی­های سنگ­نگاری نشان می­دهند که این ذخایر از نظر ژنتیکی محصول دگرسانی سنگ­های آذرینی مثل آندزی- بازالت، تراکی­آندزیت و توف آندزیتی به سن ائوسن بالایی هستند. در این پژوهش، خواص فیزیکی، شیمیایی و کانی­شناسی ذخایر کائولن نیوشت و کبود کمر از نظر کاربردهای صنعتی مورد بررسی قرار گرفته­اند. بر اساس بررسی­های کانی­شناسی، کوارتز، کائولینیت، هالویزیت، موسکوویت- ایلیت، مونت­موریلونیت، پیروفیلیت، پلاژیوکلاز، هماتیت، گوتیت، آناتاز، آکرمانیت، آلونیت و یا ناتروآلونیت و تالک کانی­های تشکیل دهنده­ این دو ذخیره هستند. بررسی­های بیشتر در مناطق مورد بررسی نشان داد که خاک­های رس کائولینیتی این دو گستره بیشتر دارای رنگ پخت در گستره طوسی تا سفید شیری هستند. بررسی پارامترهایی نظیر قدرت جذب آب، مقاومت خشک، انقباض پخت، بازده پائین دمایی و مقادیر اکسیدهای اصلی آشکار می­کنند که کائولن­­های نیوشت و کبودکمر شرایط استاندارد مناسبی را برای استفاده در صنایع سرامیک (کف و دیواره) دارا بوده هر چند کاربرد آنها در سایر صنایع، نیاز به فرآوری بیشتر دارد.     

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralogy, technological properties, and industrial application of kaolin deposits at Nivasht and Kabudkamar areas, northwest of Saveh, Central Province

نویسندگان [English]

  • shirin Fatahi 1
  • aliasghar Calagari 1
  • ali Abedini 2
  • seyed hasan Tabatabaie 3
  • Mahin Mansouri Isfehani 3
1
2
3
چکیده [English]

Kaolin deposits in the Nivasht and Kabudkamar areas are located in ~25 km northwest of Saveh, Central province. Field observations along with petrographic examinations revealed that genetically these deposits are alteration products of igneous rocks such as andesi-basalt, trachy-andesite, and andesitic tuff of upper Eocene age. In this study, the physical, chemical, and mineralogical properties of the kaolin deposits in Nivasht and Kabudkamar were investigated on the basis of industrial applications. Based upon mineralogical data, the principal constituent minerals in both deposits are quartz, kaolinite, halloysite, muscovite-illite, Montmorillonite, pyrophyllite, plagioclase, hematite, goethite, anatase, akermanite, alunite and/ or natroalunite, and talc. Further investigations in the studied areas showed that the kaolinitic clays have mostly firing color within the range of milky white to dark gray. Consideration of parameters such as capability of water absorption, resistance in dry state, firing contraction, low thermal efficiency, and the values of major oxides demonstrated that the kaolins at Nivasht and Kabudkamar possess suitable standard conditions for application in ceramic (for floor and wall) industries, however, their application in other industries requires further processing.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kaolin
  • Feldspar
  • alteration
  • Ceramic industries
  • Nivasht
  • Kabudkamar
  • Saveh
[1] Burst J. F., "The application of clay minerals in ceramics", Appl. Clay Sci, 5 (1993) 421–443. "Cambodia, Economic and social commission for Asia and the Pacific", Atlas of Mineral Researches of the ESCAP Region, (1991)., vol. 10. United Nations Publication.

[2] Baccour H., Medhioub M., Jamoussi F., Mhiri T., "Influence of firing temperature on the ceramic properties of Triassic clays from Tunisia, J. Mater", Process. Technol ( 2009) 2812–2817.

[3] Abd El-Rahiem F. H., Hassan K.A., Selim M.S., Abdel-Khalek N.A., "Evaluation and Beneficiation of Syrian Kaolin for different industrial applications", (2008) 34- 41.

[4] Agi Augustine Aja A., Jeffrey Randy G., "Physical Properties of Kaolin Used In Soap Production In Nigeria", The International Journal Of Engineering And Science (IJES) (2013) 10-15.

[5] اعتمادی ب.، ظریف‌نیا م.، "بررسی خواص فیزیکوشیمیایی و کانی‌شناسی کائولن معدن قازانداغی تاکستان در تولید کاشی و انواع دیگر سرامیکهای صنعتی "، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، سال نوزدهم، شماره 3، (1390) ص363-370.

[6] ذبیحی ر.، ابراهیمی خ.، زرین کوب م.ح.، "بررسیهای کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی نهشته‌ی کانی خاک رس کائولینیتی شده‌ی شیخ آباد (جنوب غربی بیرجند) با نگرشی بر کاربردهای صنعتی آن"، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، سال نوزدهم، شماره 1، (1390) ص 103- 112.

[7] ابراهیمی خ.، میرانوری ا.، همام م.، "کانی‌‌شناسی صنعتی کانسار کائولن یاسمینا با نگرشی بر آلتراسیون منطقه "، پانزدهمین همایش بلور شناسی و کانی شناسی ایران، (1386) 392-397.

[8] اعتمادی ب.، محمدزاده ا.، "خواص فیزیکوشیمیایی، کانی‌شناسی و سرامیکی کانسار رسی زیتون آباده فارس "، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، سال بیست و سوم، شماره 4، (1394) ص742-737.

[9] خدامی م.، کمالی شرودانی ا.، "بررسی خواص کانی شناسی و صنعتی ذخیره خاک رس معدن چاه شور ورزنه، جنوب شرق اصفهان"، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، سال بیست و سوم، شماره 4، (1393) ص699-708.

[10] رضازاده س.، حسین‌زاده م.ر.، موید م.، "مطالعه دگرسانی، ترکیب کانی‌شناسی و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک صنعتی یانیق (جنوب غرب هشترود) با هدف بررسی کاربردهای صنعتی آن "، مجله زمین‌شناسی کاربردی پیشرفته، شماره یازدهم، (1393) ص 57-49.

[11] قدیمیان ع. ر.، خدامی م.، "مطالعه ژئوشیمی کائولن گرگ باغی در قیاس با استاندارد جهانی ECC جهت مصارف صنعت کاشی و سرامیک"، دومین همایش صنایع معدنی، کرمان (1391).

[12] قدیمیان ع.، خدامی م.، قهرمانی ا.، "بررسی خواص تکنولوژیکی کائولن گرگ باغی ساوه و نگرشی بر کاربرد صنعتی آن"، سومین همایش زمین‌شناسی فلات ایران، (1392) ص 405-396.

[13] نبوی م ح.،″دیباچه ای بر زمین شناسی ایران″، انتشارات سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، (1355) 105ص.

[14] سربی ع.، احد نژاد و.، "نقشه 250000/1 استان مرکزی "، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور (1380).

[15] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals", American Mineralalogists 68, (1983) 277-279.

[16] Singer F., "Industrial ceramics", Chapman and Hlltod London (1967) 14-31.

[17] Benea M., Gorea M., "Mineralogy and Technological properties of some kaolin types used in ceramic industry", New York (2004) pp:255.

[18] Deer Howie Z., "An Introduction to rock forming minerals", Longman, (1983) pp: 528.

[19] کریم‌پور م.ح.، سعادت س.، "زمین شناسی اقتصادی کاربردی"، چاپ دوم، انتشارات ارسلان، (1384) ۵۳6 ص.

[20] رحیمی ا.، متین م.، "تکنولوژی سرامیکهای ظریف"، شرکت صنایع خاک چینی ایران، (1368) ۵۷۴ ص.

[21] Kolli M., "Elaboration and characterization of a refractory based on Algerian kaolin", Ceramics International 33, (2007) 1435–1443.