بررسی کانی شناسی و ژئوشیمیایی کانسار خاک نسوز کبوترکوه گناباد

اعتمادی, بیژن; میری, روح ا…

بررسی کانی شناسی و ژئوشیمیایی کانسار خاک نسوز کبوترکوه گناباد

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

کانسار خاک نسوز کبوترکوه در 50 کیلومتری جنوب شرق گناباد در استان خراسان قرار گرفته است. بررسی‌های کانی‌شناسی و شیمیایی نشان می‌دهد که کائولینیت، پیروفیلیت، کوارتز، دیکیت، ژیپس، ایلیت، و آلونیت به عنوان کانی‌های اصلی و هماتیت به عنوان کانی فرعی در کانسار حضور دارند. داده‌های ژئوشیمیایی نشان می‌دهد که اکسیدهای 2SiO و
3O2Al و O2K عمده‌ترین تشکیل دهنده‌های کانسارند. نتایج ژئوشیمیایی و بررسی‌های سنگ شناختی نشان می‌دهد که سنگ مادراین کانسار آندزیت-لاتیت است که تحت تأثیر شاره‌های گرمابی دگرسان شده است. الگوهای عناصر خاکی نادر بهنجار شده با کندریت، غنی‌شدگی در LREE را نشان می‌دهد. همچنین نسبت LREE/HREE در طبقات بالایی کانسار خیلی بیشتر از طبقات پایین آن می‌باشد که بیانگر تحرک بیشتر HREE به ‌وسیله شاره‌های جوی به سمت اعماق است. به طور کلی الگوهای REE، عناصر کمیاب و اکسید عناصر اصلی شواهدی از فرایندهای دگرسانی و هوازدگی شدید مرتبط با کائولینی شدن را نشان می‌دهند. میزان EC در این کانسار بسیار بالا و میزان PH بسیار پایین است که می‌تواند به دلیل وجود نمکهای محلول و کانی‌های با حلالیت بالا نظیر آلونیت و ژیپس باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Mineralogical and geochemical evaluation of fire clay of Kabutarkuh deposit, Gonabod

چکیده [English]

Fire clay of the Kabutarkuh deposit, located about 50 km southeast of Gonabad (Khorasan Province), was analyzed for its mineralogical and chemical compositions. Kaolinite, pyrophilite, quartz, dickite, gypsum, illite and alunite are the dominant minerals, and a minor phase of hematite is also present. Geochemical data show that the whole rock sample is mainly composed of SiO2, Al2O3 and K2O. Chemical results and petrographical studies give an indication of andesite-latite parent rock, which has been altered under the influence of hydrothermal fluids. The chondrite-normalized rare earth element (REE) patterns show enrichment in the Light REEs. The LREE/HREE ratio of upper layer is higher than the lower ones, which indicates mobility of HREE toward the depth. Generally, REE, trace elements and major elements patterns show evidence of intense alteration and weathering processes related to kaolinization. The high measured values of EC and Low measured values of PH are due to solubility of alunite and gypsum minerals.

کلیدواژه‌ها [English]

Kabutarkuh
mineralogy
Geochemistry
Fire cla

مراجع

[1] Murray H.H., Applied clay mineralogy today and tomorrow, Clay Minerals 34 (1999) 39-49.

]2[ درویش زاده علی، زمین شناسی ایران، نشر دانش امروز (1370).

[3] Velde B., Origin and Mineralogy of Clays, Springer-Verlag, Berlin Heidelberg (1995) 334.

[4] Grim B.E., Clay Mineralogy, McGraw-Hill Book Company (1968) 596.

]5[ رولینسون ه.، کاربرد داده‌های ژئوشیمیایی: ارزیابی، نمایش، تفسیر، ترجمه علیرضا کریم زاده ثمرین، چاپ و انتشارات دانشگاه تبریز (1993).

[6] Gravero F., Dominguez E., Glaudio Iglesias Genesis and applications of Cerro Rubio Kaolin Deposit, Patagonia (Argentina), Applied Clay Science 18 (2001) 157.

[7] Ekosse G., Provenance of the Kgwakgwe kaolin deposit in southeastern Botswana and its possible utilization, Aplliad clay science 20 (2001) 137.

[8] Middleburg J.J., Vander Weijden C.H., Woittiez J.R.W., Chemical processes affecting the mobility of major, minor and trace elements during weathering of granitic rocks, Chem. Geol. 68 (1988) 253.

[9] Nyakairu G.W.A., Koeberl C., Hans Kurzweil, The Buwambo kaolin deposit in central Uganda: Mineralogical and chemical composition, Geochmical Journal 35 (2001) 245.