محاسبه ژئوترموبارومتری وتعیین نوع دگرگونی آمفیبولیتهای شمال و شمال غرب خوی بر اساس ترکیب شیمیایی آمفیبولها

نویسندگان

1 دانشگاه کردستان.

2 دانشگاه تربیت معلم تهران.

چکیده

آمفیبولها یکی از کانیهای اصلی متابازیتها، از رخساره شیست سبز تا آمفیبولیت فوقانی را تشکیل می‌دهند. این کانیها به دلیل فرمول شیمیایی متغیری که دارند از نظر بار الکتریکی و شعاع یونی، عناصر مختلفی را می‌توانند در ساختار خود جای دهند. بین اجزای تشکیل دهنده آمفیبولها عناصری وجود دارند که نسبت به تغییر فشار و دما حساسند و در واقع مقدار آنها در ساختار کانی تابع فشار و دماست. مهمترین این عناصر عبارتند از: Na، Al، Ti، و Ca، که علاوه بر مقدار، جایگاه فضایی بلور‌شناختی آنها نیز می‌تواند در تعیین دما و فشار در تشکیل آمفیبولها کمک کند. همچنین علاوه بر تعیین دما و فشار از ترکیب آنها می‌توان انواع دگرگونی را نیز مشخص کرد. بر این اساس متابازیتهای شمال و شمال غرب خوی از لحاظ ژئوترموبارومتری مورد بررسی قرار گرفته‌اند. دما و فشار در تشکیل این سنگها با استفاده از ترکیب شیمیایی آمفیبولها محاسبه شده است. نتایج حاصل از محاسبات ژئوترموبارومتری نشان می‌دهد که این آمفیبولها در دمائی بین550 تا680 درجه سانتیگراد و فشاری بین 5/4 تا 7 کیلوبار شکل گرفته‌‌اند که نشان می‌دهد دگرگونی این منطقه در فشار متوسط تا فشار پائین صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Geothermobarometry and determination type of metamorphism in the amphibolites of the north and north- west of Khoy on the basis of amphibole chemistry

چکیده [English]

Amphiboles are one of the major minerals in metabasic rocks in greenshist to upper amphibolite facies. Amphiboles have variable chemical composition, therefore, various elements with different ionic charge and radius can intering into their structure that occupy special mineralogical sites. There are some elements in amphiboles which are sensitive to the changes of pressure and temperature. The important elements from this points of veiws are Al, Na, Ti and Ca. Once that pressure and temperature of metamorphism is determined, the type of metamorphism can be distinguished. On this basis, we studied metabasic rocks of north and northwest of khoy township in north-west (NW) Iran. Geothermobarometry estimation indicates that amphiboles have crystallized at temperatures between 550OC and 680OC and pressures between 4.5 and 7 kbars. Therefore, metamorphism in the Khoy area was low to medium grade. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • amphibole
  • metabasite
  • Khoy
  • geothermobarometry

مراجع

[1] Bucher K., Frey M., Petrogenesis of metamorphic rocks, Springer Verlag , (1994) p. 318.

[2] Kretz R., Metamorphic Crystallization, John Wiley & Sons, (1994) p. 507.

[3] Miyashiro A., Metamorphic petrology, UCL, (1994) p. 404.

[4] Miyashiro A., Metamorphism and Metamorphic Belts, George Allen and Unwin, (1974) p. 492.

[5] Deer W.A., Howie R.A., Zussman J., An introduction to the rock forming minerals, Longman, UK, (1992) p. 528.

[6] Schumacher J.C., Canadian Mineralogist, 35 (1997) pp. 238-246.

[7] Leake E., Woolley A.R., Birch W.D., Canadian Mineralogist, 35 (1997) pp. 219-246.

[8] Powell R., Holland T., Axwin program software, university of Camberidge (1998).

[9] Hammarstrom J.M., Zen E.A., American Mineralogist, 71 (1986) pp. 1297-1313.

[10] Cawthorn R.G., Geochimica et Cosmochimica Acta, 40 (1976) pp. 1319-1328.

[11] Spear F.S., American Journal of Science, 281 (1981) pp. 697-734.

[12] Stephenson N.C.N., Lithos, 10 (1977) pp. 9-27.

[13] Rasse P., Contributions to mineralogy and petrology, 45 (1974) pp. 231- 236.

[14] Helz R.T., Mineralogical Society of American , 9 (1982) pp. 279-346.

[15] Harker B.R., Igneous, sedimentary and metamorphic petrology, John Wiley & Sons, (1997) p. 529.

[16] Johnson M.C., Rutherford M.J., Geology, 17 (1989) pp. 837-841.

[17] Robinson P., Spear F.S., Schumacher J.C., Laird J., Kelin C., Evans B.W., Doolan B.L., Mineralogical Society of America, Reviews in Mineralogy, 9B (1981) pp. 1-228.

[18] Hollocher K.T., PhD thesis, Departement of Geology and Geography, University of Massachusetts, (1985) p. 275.

19 - عزیزی حسین، پایان نامه دکتری، دانشگاه تربیت معلم تهران (1380) ص. 252.

20- عزیزی ح.، معین وزیری ح.، محجل م.، نقره ئیان م.، مجله علوم پایه دانشگاه اصفهان،

(1382)، زیر چاپ.

[21] Laird J., Albee A.L., American Journal of Science, 281 (1981) pp. 97-126.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 11 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار