شیمی کانی آمفیبول در سنگهای آندزیتی ائوسن شمال اردبیل (شمالغرب ایران): دما-فشارسنجی و تعیین جایگاه زمین‌ساختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 خیابان دانشگاه نبش کوچه میلاد یک

2 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

10.22128/ijcm.2026.3454.1081

چکیده

در این پژوهش، ترکیب شیمیایی آمفیبول‌های سنگ‌های آندزیتی ائوسن شمال اردبیل با آنالیز ریزپردازش الکترونی بررسی شد. سنگ‌ها دارای بافت پورفیری با فنوکریست‌های پلاژیوکلاز، آمفیبول (هورنبلند) و کلینوپیروکسن هستند. بافت‌های عدم تعادل مانند حاشیه واکنشی و غربالی نشان‌دهنده صعود سریع ماگما و تغییرات دما-فشار است. آنالیز ۷۸ نقطه از آمفیبول‌ها نشان داد که آن‌ها از نوع کلسیک با ترکیب پارگازیت و منیزیوهاستینگزیت هستند. دمای تبلور ۸۴۳ تا ۹۲۸ درجه سانتی‌گراد و فشار ۱/۸۵ تا ۵/۵۲ کیلوبار (معادل عمق ۱۴ کیلومتر) برآورد شد. فوگاسیته اکسیژن بالا و میزان آب مذاب ۳/۹۹ تا ۶/۴۵ درصد وزنی تعیین گردید. سنگ‌های مورد مطالعه در یک کمان ماگمایی حاشیه فعال قاره‌ای مرتبط با فرورانش نئوتتیس تشکیل شده‌اند. منشأ گوشته‌ای با مشارکت محدود پوسته و ماهیت کالک‌آلکالن، بیانگر ذوب بخشی گوشته لیتوسفری متاسوماتیزه شده در نتیجه ورود سیالات حاصل از پوسته فرورونده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Amphibole mineral chemistry in Eocene andesitic rocks from north of Ardabil, NW Iran: Thermobarometry and tectonic setting

نویسندگان [English]

  • سولماز محمدرضایی 1
  • Ahmad Jahangiri 2
1 Deparment of natural sciences, university of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Department of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran,
چکیده [English]

In this study, the chemical composition of amphiboles in Eocene andesitic rocks from northern Ardabil was investigated using electron microprobe analysis. The rocks have a porphyritic texture with plagioclase, amphibole (hornblende), and clinopyroxene phenocrysts. Disequilibrium textures such as reaction rims and sieve textures indicate rapid magma ascent and temperature-pressure changes. Analysis of 78 points from amphiboles showed that they are calcic with pargasite and magnesio-hastingsite compositions. Crystallization temperature was estimated at 843–928°C and pressure at 1.85–5.52 kbar (equivalent to a depth of 14 km). High oxygen fugacity and melt water content of 3.99–6.45 wt% were determined. The studied rocks formed in an active continental margin magmatic arc related to Neotethyan subduction. A mantle origin with limited crustal contribution and calc-alkaline affinity indicates partial melting of metasomatized lithospheric mantle due to fluids from the subducting slab.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Amphibole
  • Mineral chemistry
  • Thermobarometry
  • Andesite
  • Eocene
  • Ardabil
  • Neotethyan subduction

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 مهر 1405
  • تاریخ دریافت: 10 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری: 02 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش: 25 مهر 1405