کانی‌شناسی، ژئوشیمی و پتروژنز دایک‌های شمال روستای چاقو، استان البرز، ایران: شواهدی از ماگماتیسم وابسته به فرورانش و کشش پس از فرورانش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران

3 گروه زمین شناسی، واحد کهنوج، دانشگاه آزاد اسلامی، کهنوج، ایران

10.22128/ijcm.2026.3348.1050

چکیده

دایک‌های موردمطالعه در محدوده استان البرز، نشان دهنده بخشی از ماگماتیسم نئوژن در قسمتهای میانی نوار ماگمایی ارومیه- دختر است. این دایک‌ها اغلب متشکل از سنگهای آندزیت بازالتی و آندزیتی هستند و کانیهای غالب آنها شامل پالاژیوکالاز + کلینوپیروکسن ± هورنبلند + اکسیدهای آهن- تیتان است. این سنگها دارای ماهیت کالک آلکالن هستند و از نظر شیمیایی غنی شدگی از LILE همچون Rb، Ba و K و تهی شدگی از (HFSE) مانند Nb، Ta و Ti نشان میدهند که در کنار دیگر شواهد ژئوشیمیایی به تشکیل آنها در یک محیط کششی اشاره دارد. ژئوشیمی و هندسه جایگیری دایک‌ها در کنار دیگر شواهد چینه شناسی و تکتونیکی منطقه، نشانگر نکات مهمی از وضعیت تکتونیکی منطقه و سمت و سوی فرایندهای تکتونیکی جهت تسهیل تزریق دایک‌ها در یک کمان بالای لیتوسفر فرورونده نئوتتیس و متأثر از تکتونیسم کششی حاصل از این فرورانش است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralogy, geochemistry and petrogenesis of dykes north of Chagho village, Alborz province, Iran: evidence of subduction-related magmatism and post-subduction extension

نویسندگان [English]

  • Nooshin sharifi 1
  • Seyed jamal sheykh zakariae 1
  • Mohammad Fadaeian 2
  • Abdollah Yazdi 3
1 Department of Earth Sciences, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Geology. Payame Noor University. Tehran Iran
3 Department of Geology, Kah.C., Islamic Azad University, Kahnooj, Iran
چکیده [English]

The explored dikes in Alborz province represent part of the Neogene magmatism in the middle parts of the Urumieh-Dokhtar magmatic belt (UDMB). These dikes are mainly composed of basaltic-andesite and andesitic rocks, with dominant minerals including plagioclase (Pl) and clinopyroxene (Cpx), often accompanied by hornblende (Hbl) and iron-titanium oxides. These rocks are calc-alkaline in nature and chemically exhibit enrichment in light rare earth elements (LREEs), such as Rb, Ba, and K, as well as depletion in heavy rare earth elements (HREEs), such as Nb, Ta, and Ti. The geochemistry and geometry of the dike emplacement, together with other stratigraphic and tectonic events of the region, provide major implications for the tectonic feature of the region. It also suggests the direction of tectonic processes that facilitate the injection of dikes in an arc above the subducting Neo-Tethys lithosphere, influenced by the extensional tectonics caused by this subduction.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intermediate dikes
  • Calc-alkaline
  • Cenozoic
  • Urumieh-Dokhtar

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1405
  • تاریخ دریافت: 15 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری: 07 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 21 مرداد 1405