پترو ژنزتوده‌‌های گابرودیوریتی-گرانودیوریتی درون سازندهای ریزو و دزو، معدن آهن چشمه پیروزی، شمال خاور بافق: شاهدی بر رخداد ماگماتیسم گوشته‌ای-پوسته‌ای و کانه‌زایی در محیط کششی کافتی پالئوزوئیک پیشین بلوک ایران مرکزی

باصره, مهدی; شفیعی بافتی, امیر; مباشری, محسن

doi:10.22128/ijcm.2026.3103.1015

پترو ژنزتوده‌‌های گابرودیوریتی-گرانودیوریتی درون سازندهای ریزو و دزو، معدن آهن چشمه پیروزی، شمال خاور بافق: شاهدی بر رخداد ماگماتیسم گوشته‌ای-پوسته‌ای و کانه‌زایی در محیط کششی کافتی پالئوزوئیک پیشین بلوک ایران مرکزی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند

² گروه ماگماتیسم و کانی زایی ایران، دانشگاه صنعتی شاهرود؛ مرکز علوم زمین نوین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی و فناوری پیشرفته؛ گروه علوم زمین، شرکت مهندسی و مشاوره ای کاواک آرای نوین معدن

10.22128/ijcm.2026.3103.1015

چکیده

محدوده معدنی چشمه پیروزی در شمال‌خاوری بافق، در پهنه ساختاری ایران مرکزی قرار دارد. در این محدوده، واحدهای سنگی دگرگونی نئوپروتروزوئیک پسین ایران مرکزی دیده نمی‌شود و قدیمی‌ترین واحدهای سنگی شامل سازندهای نادگرگونی ریزو و دزو به سن کامبرین پیشین هستند. توده‌های گابرودیوریتی-گرانودیوریتی به درون این واحدهای سنگی نفوذ کرده و با اسکارن‌زایی آهن همراه شده است. تغییرات تدریجی و پیوسته در رنگ و ترکیب کانی‌شناختی توده‌های آذرین در صحرا بیانگر رابطه تفریقی از گابرودیوریت به سوی دیوریت، کوارتزدیوریت-مونزونیت و گرانودیوریت است. این سنگ‌های ماگمایی دارای بافت-های دانه‌ای، افیتی، ساب‌افیتی، اینترگرانولار و پوئی‌کیلیتی متشکل از کلینوپیروکسن، هورنبلند، پلاژیوکلاز، فلدسپار آلکالن، بیوتیت و کوارتز هستند. ماگمای سازنده این توده‌ها دارای ماهیت کالکو‌آلکالن بوده، از عناصر سنگ‌دوست بزرگ‌یون (LILEs) و عناصر خاکی‌نادر سبک (LREEs)، غنی‌شدگی و از عناصر با قدرت ‌میدانی بالا (HFSEs) و عناصر خاکی‌نادر سنگین (HREEs)، تهی‌شدگی نشان می‌دهند. .

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Petrogenesis of gabbrodiorite- granodiorite intrusions in thr Rizu and Dezu Formations, Cheshmeh Piroozi Iron mine, Northeastern Bafq: evidence for mantle-crust magmatism and minerallization in the Early Paleozoic extensional rift setting of Central

نویسندگان [English]

basereh mahdi ¹
amir Shafiei Bafti ¹
mohsen mobasheri ²

¹ Geology Department, Islamic Azad University, Zarand Branch.

² Research Group of Magmatism and Mineralization in Iran (RGMMI), GeoNext Center, Kerman Graduate University of Technology, Kavakaray Novin Madan Consulting Engineering (KNMCE)

چکیده [English]

The Cheshmeh Piroozi mining district is located in the northeast of Bafq, in the Central Iran structural zone. In this area, the Late Neoproterozoic metamorphic rock units of Central Iran block are not observed and the oldest rock units comprise of the Early Cambrian unmetamorphosed Rizu and Dezu Formations. Gabbro-diorite to granodiorite intrusions have intruded into these rock units and are associated with iron skarn mineralization. Gradual and continuous changes in the color and mineralogical composition of the igneous intrusions in the field indicate a differentiation trend from gabbro-diorite towards diorite, quartz diorite-monzonite, and granodiorite. These magmatic rocks exhibit granular, ophitic, sub-ophitic, intergranular, and poikilitic textures composed of clinopyroxene, hornblende, plagioclase, alkali feldspar, biotite, and quartz

کلیدواژه‌ها [English]