نقش کانی‌های رسی در تفسیر شرایط آب و هوایی و دیاژنز سازند امیران (ماستریشتین بالایی- پالئوسن)، جنوب غرب لرستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران

2 استادیار چینه شناسی، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران،

10.22128/ijcm.2026.3081.1014

چکیده

سازند امیران به سن ماستریشتین بالایی–پالئوسن در منطقه لرستان، حوضه رسوبی زاگرس گسترش دارد. هدف از این پژوهش بررسی و مطالعه کانی‌های رسی جهت تعبیر و تفسیر شرایط آب هوایی و تاریخچه دیاژنز دفنی سازند امیران در جنوب باختری لرستان بر مبنای مطالعه XRD، SEM و مطالعات سنگ‌شناسی می‌باشد. به این منظور یک برش چینه‌شناسی (برش پیرشمس الدین) اندازه‌گیری و نمونه‌برداری شد. ضخامت این برش 920 متر است. مرز پایینی این سازند با سازند گورپی تدریجی و مرز بالایی آن با سازند کشکان بصورت فرسایشی است. آنالیز XRD منجر به شناسایی کانی‌های ایلیت، موسکویت، پاراگونیت، پالی‌گورسکیت، نانترونیت، مارگاریت، مونتموریونیت و کلریت گردیده است. ایلیـت و کلریـت فراوانترین کانی‌های رسی می‌باشند. فرآیندهای دیاژنتیکی موثر بر سنگ‌های سیلیسی آواری شامل سیمانی‌شدن، فشردگی (فیزیکی و شیمیایی)، انحلال و جانشینی می‌باشد. از فرآیندهای شیمیایی می‌توان به ایجاد استیلولیت‌ها اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Clay Minerals in Interpreting Climatic Conditions and Diagenesis of the Amiran Formation (Upper Maastrichtian–Paleocene), Southwestern Lorestan

نویسندگان [English]

  • Samira Taghdisi Nikbakht 1
  • Mir Amir Salahi 2
1 Assist. Prof., Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Gonabad, Gonabad, Iran
2 Assistant Professor of Stratigraphy, Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Maragheh, Maragheh, Iran.
چکیده [English]

The Amiran Formation with the age of Upper Maastrichtian - Paleocene is spread of in Lorestan region, Zagros sedimentary basin. The purpose of this research is to investigate the clay minerals for interpreting climatic conditions and the history of burial diagenesis of the Amiran Formation in southwest of Lorestan based on XRD، SEM and petrographic studies. In this regard, a stratigraphic section (Pirshamsoddin section) has been measured and sampled. The thickness of this section is 920 meters. The lower boundary of this formation is gradual with Gurpi Formation and its upper boundary with Kashkan Formation is erosion. XRD analysis has identified the minerals illite, muscovite, paragonite, palygorskite, nantronite, margarite, montmorillonite, and chlorite. Illite and chlorite are the most abundant clay minerals. The diagenetic processes affecting siliciclastic rocks include cementation, compaction, Dissolution and replacement. Chemical processes, such as the formation of stylolites, are also notable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • clay minerals
  • Amiran Formation
  • Zagros basin
  • XRD

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 08 بهمن 1404
  • تاریخ دریافت: 10 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری: 01 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 08 بهمن 1404