انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Mineralogy and geochemistry of the carbonate rocks of the Majrouseh area, Khoy–Mahabad Zone, northwestern Iran کانی‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ‌های کربناتی منطقه مجروسه، پهنه خوی- مهاباد، شمال‌غرب ایران 357 372 1994 10.22128/ijcm.2025.3115.1017 FA رضا عباسی نصیر کندی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران دکتر علی عابدینی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران مریم خسروی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-0463-3924 ونچایو یو دانشکده علوم زمین، دانشگاه علوم زمین چین، ووهان، چین Journal Article 2025 12 21 The carbonate rocks of the Ruteh Formation, with a Permian age in the Majrouseh area (west of Urmia County, West Azarbaidjan province, northwestern Iran), host lateritic deposits. Mineralogical studies indicate that dolomite and calcite are the main mineral phases in these rocks, accompanied by smaller amounts of minerals, such as clays (kaolinite, smectite, and illite), hematite, goethite, siderite, K-feldspar, albite, and anatase. Based on the CaO/MgO ratio, their composition ranges from dolomite to slightly calcitic dolomite. Geochemical data show that the rare earth elements (REE; La–Lu) content of these rocks varies from 3.86 to 8.20 ppm, which falls within the range of marine carbonates. The Eu and Ce anomalies fluctuate in the range of 1.16 to 1.45 and 0.72 to 1.05, respectively. سنگ‌های کربناتی سازند روته با سن پرمین در منطقه مجروسه (‌غرب شهرستان ارومیه، استان آذربایجان‌غربی، شمال‌غرب ایران) میزبان نهشته‌های لاتریتی هستند. بررسی های کانی‌شناسی نشان می‌دهد که دولومیت و کلسیت فازهای کانیایی اصلی این سنگ‌ها هستند و در مقادیر کمتر با کانی‌هایی چون رس‌ها (کائولینیت، اسمکتیت و ایلیت)، هماتیت، گوتیت، سیدریت، فلدسپار پتاسیم، آلبیت و آناتاز همراهی می‌شوند. بر اساس نسبت CaO/MgO، ترکیب این سنگ‌ها در گستره دولومیت تا دولومیت کمی آهکی قرار دارد. یافته­های زمین‌شیمیایی نشان می‌دهد که مقادیر عناصر خاکی نادر (REE: La–Lu) در این سنگ‌ها از 86_/3 تا 20_/8 گرم در تن متغیر است و در گستره مقادیر کربنات‌های دریایی قرار می‌گیرد. مقادیر بی‌هنجاری­های Eu و Ce به ترتیب در گستره 16_/1 تا 45_/1 و 72_/0 تا 05_/1 نوسان دارند. الگوی توزیعREE  بهنجار شده به شیل استرالیای پس از آرکئن (PAAS) در سنگ‌های کربناتی تا حدی شبیه الگوی آب دریاست، اما نسبت­هایY/Ho  و Er/Nd به مقادیر گزارش شده برای مواد تخریبی نزدیک‌تر هستند. همبستگی­های مثبت و متوسط تا قوی بین REE و اجزائی چون Al₂O₃، Fe₂O₃، K₂O، TiO₂، V، Cr، Ni، Rb، Ba، Th، Ga، Y، Zr و Hf، همراه با همبستگی منفی قوی­ بین REE و CaO، نشان می‌دهند که توزیع و تمرکز لانتانیدها در این سنگ­ها، افزون بر شیمی آب دریا، به مقدار مواد آواری وارد شده به محیط نهشت نیز مربوط است. بر پایه نتایج این پژوهش، مواد تخریبی نقش کنترلی مهمی در تغییر بی‌هنجاری‌های Ce دارد و بی‌هنجاری‌های مثبت Eu با حضور آلبیت در نمونه‌های کربناتی مورد بررسی در ارتباط است.   https://ijcm.du.ac.ir/article_1994_478e4a15ff7e2addd536f4def385f400.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Mineral chemistry of Plio-Quaternary rocks of the area of Kaleybar Varzaghan-Ahar-Northwest Iran شیمی کانی سنگ‌های پلیوکواترنر مناطق کلیبر، ورزقان- اهر- شمال‌غرب ایران 373 388 1995 10.22128/ijcm.2025.3105.1016 FA مهدیه فاضلی حق گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0001-0713-164X نصیر عامل گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران احمد جهانگیری گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محسن موید گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-7600-7482 Journal Article 2025 12 11 The studied Plioquaternary lavas are located in the northwestern part of Iran and in the Alborz-Azerbaijan zone. Based on geochemical studies, these volcanic units are basalt, basaltic andesite, trachybasalt, basalt-trachyandesite and trachyandesite. The mineralogical composition of the units includes the main minerals plagioclase, clinopyroxene, amphibole, olivine and minor minerals apatite, quartz and opac minerals. Clinopyroxenes are of the augite and diopside types and are alkaline and subalkaline in nature and are located in the igneous rocks. In the environment where clinopyroxenes are formed, oxygen fugacity is high and they are formed at low to medium pressures. The magnesium number of clinopyroxenes indicates their formation from primary magma. The mineralogical composition of plagioclases is andesine, bitonite, labradorite and oligoclase. The amphiboles in the studied areas are pargasite and schermakite and have alkaline-sub-alkaline and sub-alkaline nature. All olivines in the studied areas are chrysolite and iron-titanium oxides are magnetite and titanomagnetite. گدازه­های پلیوکواترنری مورد بررسی در شمال­غرب ایران و در پهنه البرز- آذربایجان واقع هستند. بر اساس بررسی های زمین شیمیایی، این واحدهای آتشفشانی از نوع بازالت، آندزیت بازالت، تراکی­بازالت، بازالت- تراکی­آندزیت و تراکی آندزیت هستند. ترکیب کانی­شناسی واحدها شامل کانی­های اصلی پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، آمفیبول، الیوین و کانی­های فرعی آپاتیت، کوارتز و کانی­های کدر است. کلینوپیروکسن­ها از نوع اوژیت و دیوپسید بوده و دارای ماهیت قلیایی و نیمه­قلیایی هستند و در گستره سنگ­های آذرین واقع می­شوند. محیط تشکیل کلینوپیروکسن­ها دارای گریزندگی اکسیژن بالا بوده است و در فشارهای پایین تا متوسط تشکیل شده­اند. عدد منیزیم کلینوپیروکسن­ها نشان­دهنده تشکیل آنها از ماگمای اولیه است. ترکیب کانی­شناسی پلاژیوکلازها از نوع آندزین، بیتونیت، لابرادوریت و الیگوکلاز است. آمفیبول­های موجود در مناطق مورد بررسی از نوع پارگازیت و چرماکیت بوده، دارای ماهیت قلیایی- نیمه­قلیایی و نیمه­قلیایی هستند. همه الیوین­های مناطق مورد بررسی از نوع کریزولیت و اکسیدهای آهن- تیتان از نوع مگنتیت و تیتانومگنتیت هستند.  https://ijcm.du.ac.ir/article_1995_5e4b31e9d19d5c5ce64a26360027b613.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Investigation of sillimanite using Raman spectroscopy and evidence of metamorphism under low-pressure and high-temperature conditions in metapelitic rocks of the contact metamorphic aureole of Mishow, northwest Iran. بررسی سیلیمانیت براساس طیف سنجی رامان و شواهدی از دگرریختی در شرایط کم‌ فشار و دمای بالا در متاپلیت ‌های هاله دگرگونی مجاورتی میشو - شمال غرب ایران 389 400 2022 10.22128/ijcm.2025.3058.1012 FA نیلوفر روشن روان گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0005-4480-8460 محسن موید گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رباب حاجیعلی اوغلی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 11 15 The Ediacaran granitoid complex of Mishow, located in the southwest of Marand County, northwestern Iran, covers an area of approximately 50 km² and appears as a semi-deep, horseshoe-shaped intrusion. Petrographically, the complex comprises a compositional range from leucogranite to diorite. The granites include two distinct types: ,Microstructural and petrographic analyses reveal fibrolitic sillimanite with bent textures, concentrated in high-strain zones, which indicate progressive deformation in high-grade metapelites. These observations are well supported by Raman spectroscopy data, where peak shifts in sillimanite spectra reflect structural and crystallographic changes induced by pressure and deformation.Therefore, Raman spectroscopy serves as a sensitive and precise tool for qualitatively and quantitatively constraining metamorphic conditions such as pressure, temperature, and strain intensity. The strong agreement between petrographic and spectroscopic data enhances the reliability of the interpretations.<br /><br />Keywords: Contact metamorphism, Sillimanite, Microstructure, Raman spectroscopy توده گرانیتوئیدی ادیاکاران میشو در جنوب‌غرب شهرستان مرند، شمال‌غرب ایران واقع است. این توده نیمه‌عمیق به شکل نعل اسبی و با وسعت تقریبی ۵۰ کیلومتر مربع رخنمون دارد. از نظر سنگ‌شناسی، ترکیب آن در گستره­ای از لوکوگرانیت تا دیوریت قرار دارد و گرانیت‌های آن شامل دو نوع گرانیتوئید I به سن تقریبی ۵۷۰–۶۰۰ میلیون سال و  نوع گرانیتوئیدS  برآمده از ذوب‌بخشی سنگ‌های متاپلیتی با سن ۵۷۰–۵۴۰ میلیون سال هستند.در سنگ‌های متاپلیتی پیرامون این مجموعه نفوذی، آثار دگرگونی مجاورتی قابل‌توجهی دیده می‌شود<strong>. </strong><strong>توالی دگرگونی مجاورتی از بیرون به درون هاله</strong><strong> </strong>به ترتیب ورقه سنگ (اسلیت) لکه‌دار (دربردارنده کلریت، مسکوویت و کردیریت)،<strong> </strong>کردیریت بیوتیت و هورنفلس، کردیریت–آندالوزیت–مسکوویت هورنفلس، بیوتیت–کردیریت–فلدسپار پتاسیم–گارنت (با ذوب بخشی) هورنفلس میگماتیتی دارای بیوتیت، گارنت، کردیریت، فلدسپار پتاسیم و سیلیمانیت هستند. بررسی­های ریزساختاری و سنگ نگاری بیانگر حضور سیلیمانیت‌های  با ظاهری خمیده و انباشت در پهنه‌های با کرنش بالا بوده که نشانه‌های واضحی از دگرریختی پیشرونده در متاپلیت‌های درجه بالا هستند. این شواهد به خوبی با نتایج طیف‌سنجی رامان همخوانی دارند، زیرا تغییر قله‌های مشخص سیلیمانیت در طیف رامان نشانگر تغییرهای ساختاری و بلوری ناشی از فشار و دگرریختی است.  https://ijcm.du.ac.ir/article_2022_cc050b59eaae981cea2d57a1aa1393f5.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Investigating the formation conditions and coloring agents in onyx marbles of Iran based on geochemistry and fluid inclusion. بررسی شرایط تشکیل و عوامل رنگزا در مرمراونیکس‌های ایران بر پایه زمین‌شیمی و میانبارهای سیال 401 420 2061 10.22128/ijcm.2026.3159.1020 FA بهمن رحیم‌زاده گروه زمین‌شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-5635-7522 آزاده ابراهیمی اردکانی گروه زمین‌شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2025 12 10 Onyx Marbles are formed as a type of carbonate rock through the action of calcareous hot springs. The formation of Onyx marble in travertine springs occurs in autogenic and through chemical processes. These rocks differ from other marbles of metamorphic origin in terms of structure, texture and physicochemical characteristics. This article aims, first, to distinguish these two types of rocks terminologically and second, to investigate and explore the conditions of marble formation in travertine springs.In this research, the areas of Qorveh, Naqadeh, Burq and Azarshahr were studied to investigate the mentioned objectives.Determining the concentration of Rare Earth Elements (REE) in selected onyx marble samples confirms the effective role of these elements in creating coloration with specific color spectra. The results of these studies indicate atmospheric, metamorphic and seawater origins for the ore-forming fluids in the examined samples.The formation environment of the studied samples falls within the range of epithermal deposits. مرمراونیکس‌ها به عنوان یکی از انواع سنگ‌های کربناتی در اثر عملکرد چشمه‌های آبگرم آهک‌ساز، به‌وجود می­آیند. تشکیل مرمر در چشمه‌های تراورتنی به صورت درجازا و شیمیایی است. این سنگ‌ها از نظر ساخت، بافت و ویژگی­های فیزیکوشیمیایی متفاوت از سایر مرمرهای دارای خاستگاه دگرگونی هستند، در این پژوهش، این دو نوع سنگ از نظر واژه‌شناسی از هم تفکیک شده و سپس شرایط تشکیل مرمر در چشمه‌های تراورتنی بررسی شده است. کنار هم بودن سنگ‌های آتشفشانی جوان و گسل‌های متعدد با نهشته‌های تراورتن و اونیکس منطقه نشانگر عملکرد مؤثر همزمانی فعالیت ماگمایی و زمین ساخت پلیوکواترنری در تشکیل این ذخایر ارزشمند است. در این پژوهش مناطق قروه، نقده، بورق و آذرشهر از نظر موارد یاد شده بررسی شده­اند. تعیین غلظت عناصر خاکی نادر (REE) نمونه‌های انتخابی مرمراونیکس گویای نقش موثر این عناصر در رنگزایی با طیف‌های ویژه رنگی است. اکسیدآهن مهمترین عنصر رنگزا در مرمراونیکس‌های با طیف رنگی سبز است. بررسی میانبارهای سیال نشان داد که دمای همگن­شدگی تبدیل بخار به مایع 280-132 درجه سانتی‌گراد و مقدار شوری نمونه‌ها در گستره 98_/9-90_/2 درصد وزنی Nacl متغیر است. نتایج این بررسی­ها نشان دهنده خاستگاه جوی، دگرگونی و آب دریا برای شکل­گیری سیال کانه‌ساز در نمونه‌های‌ مورد بررسی است. محیط تشکیل نمونه‌های مورد بررسی در گستره کانسارهای فراگرمایی است. https://ijcm.du.ac.ir/article_2061_29e8dac5537ba549cbcf7da15718503d.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 The Role of Clay Minerals in Interpreting Climatic Conditions and Diagenesis of the Amiran Formation (Upper Maastrichtian–Paleocene), Southwestern Lorestan نقش کانی‌های رسی در تفسیر شرایط آب و هوایی و درونزایی سازند امیران (ماستریشتین پسین- پالئوسن)، جنوب غرب لرستان 421 434 2050 10.22128/ijcm.2026.3081.1014 FA یعقوب نصیری گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران سمیرا تقدیسی نیک بخت گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران میر امیر صلاحی گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران آزمایشگاه تحقیقاتی دیرینه شناسی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران Journal Article 2025 12 01 The Amiran Formation with the age of Upper Maastrichtian - Paleocene is spread of in Lorestan region, Zagros sedimentary basin. The purpose of this research is to investigate the clay minerals for interpreting climatic conditions and the history of burial diagenesis of the Amiran Formation in southwest of Lorestan based on XRD، SEM and petrographic studies. In this regard, a stratigraphic section (Pirshamsoddin section) has been measured and sampled. The thickness of this section is 920 meters. The lower boundary of this formation is gradual with Gurpi Formation and its upper boundary with Kashkan Formation is erosion. XRD analysis has identified the minerals illite, muscovite, paragonite, palygorskite, nantronite, margarite, montmorillonite, and chlorite. Illite and chlorite are the most abundant clay minerals. The diagenetic processes affecting siliciclastic rocks include cementation, compaction, Dissolution and replacement. Chemical processes, such as the formation of stylolites, are also notable. سازند امیران به سن ماستریشتین پسین–پالئوسن در منطقه لرستان، حوضه رسوبی زاگرس گسترش دارد. در این پژوهش،  کانی­های رسی برای تعبیر و تفسیر شرایط آب هوایی و تاریخچه درونزایی دفنی سازند امیران در جنوب غربی لرستان بر پایه پراش پرتوی ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و نتایج سنگ­شناسی بررسی شده­اند. به این منظور، یک برش چینه­شناسی (برش پیرشمس الدین) اندازه­گیری و نمونه­برداری شد. ضخامت این برش 920 متر است. مرز پایینی این سازند با سازند گورپی تدریجی و مرز بالایی آن با سازند کشکان بصورت فرسایشی است. تجزیه به روش (XRD) منجر به شناسایی کانی­های ایلیت، موسکویت، پاراگونیت، پالی­گورسکیت، نانترونیت، مارگاریت، مونتموریونیت و کلریت گردیده است. ایلیـت و کلریـت فراوانترین کانی­های رسی هستند. فرآیندهای درونزایی موثر بر سنگ­های سیلیسی آواری شامل سیمانی­شدن، فشردگی (فیزیکی و شیمیایی)، انحلال و جانشینی هستند. از فرآیندهای شیمیایی می­توان به ایجاد استیلولیت­ها اشاره کرد. بر اساس بررسی­های سنگ­شناسی، محیط­های درونزایی غالب شامل درونزاد تدفینی عمیق و کم­عمق هستند. افزون بر این، مقدار میزان بالای کانی­های رسی پایدار چون ایلیـت و کلریـت و حضـور مقدار کمـی لایه­های ادغام شده رسی در لایه­های سازند امیران، نشانگر دمای بالا طی درونزایی دفنی عمیق است. در بخش پایین توالی، کانی­های ایلیت، موسکویت، پاراگونیت، هیدروبیوتیت غالب هستند و به سمت بالای توالی، کانی­های اسمکتیت، نانترونیت، مارگاریت، مونتموریونیت، پالی­گورسکیت و کلریت افزایش می یابند. افزایش کانی­های رسی مونت­موریونیت، اسمکتیت و کاهش کانی رسی ایلیت به سمت راس سازند می­تواند ناشی از گرم شدن نسبی آب و هوا و نیز عمیق­تر شدن حوضه رسوبی طی ماستریشتین پسین تا پالئوسن باشد.  https://ijcm.du.ac.ir/article_2050_97037124d15c9703cfcec2b73fc23296.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 An insight into the formation of Givi agates located in Ardabil province based on stable isotope and fluid inclusion findings نگرشی بر تشکیل عقیق‌های گیوی در استان اردبیل بر اساس یافته‌های ایزوتوپ‌های پایدار و سیال‌های درگیر 435 446 2067 10.22128/ijcm.2026.3179.1022 FA علی لطفی بخش گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0003-2780-5303 Journal Article 2025 12 23 The study area is located on the Western Alborz-Azerbaijan zone in Ardabil province. The agates in this area occur as massive and sometimes geode within the cavities and voids of the andesitic volcanic host rock. Based on isotopic data, the temperature of agate formation has been obtained as 51.7 to 63.9. The results obtained from the direct δD analysis of the primary fluid inclusins in quartz crystals and the calculated oxygen isotope values indicate that meteoric waters are the main fluids for mineralization. It is thought that meteoric waters in the area have been heated by penetrating into young volcanic units and converted to the hydrothermal fluids and caused argillic alteration in volcanic rocks, releasing silicic components from altered minerals. These fluids, by circulating in the cavities and fractures of volcanic rocks and depositing silica and other components, have caused the formation of agate and other minerals in them. منطقه مورد بررسی بر پهنه البرز غربی-آذربایجان در استان اردبیل واقع است. عقیق­ها در این منطقه به صورت توده­ای و گاهی با ساختار زمینسان هستند که درون حفره­ها و فضاهای خالی سنگ میزبان آندزیتی به سن ائوسن قرار دارند. بر اساس نتایج به دست آمده از سیال­های درگیر و داده­های ایزوتوپی، دمای تشکیل عقیق­ها 7_/51 تا 9_/63 درجه سانتی‌گراد برآورد شده است. نتایج به دست آمده از تحلیل مستقیم مقدار ایزوتوپ هیدروژن (δD) سیال­های درگیر اولیه در بلورهای کوارتز و مقادیر محاسبه شده ایزوتوپ اکسیژن نشان می­دهد که آب­های جوی مسؤل اصلی کانی­سازی هستند. تصور می­شود که آب­های جوی در منطقه با نفوذ به درون واحدهای آتشفشانی جوان گرم شده و با تبدیل شدن به سیال گرمابی و ایجاد دگرسانی آرژیلیکی در سنگ­های آتشفشانی سبب رهاسازی سازاهای سیلیسی از کانی­های دگرسان شده شده­اند. این سیال­های با چرخش در حفره­ها و شکستگی­های سنگ­های آتشفشانی و رسوب سیلیس و سایر سازاهای همراه خود سبب تشکیل عقیق و دیگر کانی­ها در آنها شده­اند. https://ijcm.du.ac.ir/article_2067_be655f172ba54f9816bad2197b948181.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Origin, processes, and iron mineralization types based on the geochemical composition of magnetite and whole-rock geochemistry: A study of the Delkan iron ore deposit, southwest of Bardaskan, Razavi Khorasan Province. بررسی خاستگاه، فرآیندها و نوع کانه‌زایی آهن بر اساس مقدار زمین شیمیایی کانی مگنتیت و زمین شیمی کل سنگ: پژوهشی در کانسار آهن دلکن، جنوب غرب بردسکن، استان خراسان رضوی 447 462 2088 10.22128/ijcm.2026.3213.1024 FA مسیح کسائیان گروه زمین‌شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0008-3637-203X مهرداد بهزادی گروه زمین‌شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0002-5154-3550 Journal Article 2026 01 05 The Delkan iron deposit is located in the 36km southwestern of Bardeskan city and between longitudes of 57°47'43"E to 57°49'98"E and latitudes of 34°58'37"N to 35°00'14"N. This deposit is geologically located in the eastern part of Central-Iran. Regarding structural devisions this deposit lies in the northeastern part of the Kashmar-Kerman tectonic zone. According to the results of major oxide and FeO analyses in this deposit, the calculated mean values in the Delkan iron mineralization samples are: Fetotal=21.17%, magnetite=31.88%, and hematite=11.01%. Analysis of trace elements and LREE concentrations in magnetite ore and whole-rock samples was also performed. Examination of the geochemical characteristics of magnetite indicates a skarn type, hydrothermal environment, and magmatic origin for the ore-forming fluid. La and Ce anomalies in magnetite ore and apatite mineral content exceeding 1% in the Delkan mine are geochemical indicators that characterize this deposit as an example of hybrid skarn-iron oxide apatite type deposits. کانسار آهن دلکن در 36 کیلومتری جنوب غرب شهر بردسکن، بین طول‌های جغرافیایی "43'57°۴۷ تا "98'57°۴9 شرقی و عرض‌های جغرافیایی "37'34°58 تا "14'35°00 شمالی واقع است. کانسار آهن دلکن از نظر زمین‌شناسی در بخش شرقی پهنه زمین‌شناسی ایران مرکزی و از نظر ساختاری در قسمت شمال‌شرقی پهنه زمین ساختی کاشمر-کرمان جای دارد. با توجه به نتایج تجزیه، مقادیر اکسید‌های اصلی و FeO در این کانسار میانگین مقادیر محاسبه شده در نمونه‌های کانه‌زایی آهن دلکن برای آهن‌کل 17%_/21، مگنتیت %88_/31 و هماتیت %01_/11 است. مقادیر عناصر کمیاب و عناصر خاکی نادر سبک (LREE) برای کانه مگنتیت و نمونه‌های کل‌سنگ اندازه‌گیری گردید. بررسی ویژگی­های زمین شیمیایی مگنتیت نشان‌دهنده نوع اسکارن، محیط گرمابی و خاستگاه ماگمایی برای سیال تشکیل­دهنده کانه‌زایی است. ناهنجاری عناصر La و Ce در کانه مگنتیت و مقادیر بیش از %1 کانی آپاتیت در معدن دلکن نشانه‌های زمین شیمیایی برای معرفی این کانسار به عنوان نمونه‌ای از کانسارهای نوع ترکیبی اسکارن- اکسید آهن آپاتیت هستند. https://ijcm.du.ac.ir/article_2088_c1c3bef20ce10344fe6d87d6728cae3c.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Petrology, geochemistry and origin of volcanic rocks in the Mehriz region of Yazd سنگ‌‌شناسی، زمین‌شیمی و خاستگاه سنگ‌های آتشفشانی منطقه مهریز یزد 463 474 2096 10.22128/ijcm.2026.3255.1029 FA حمیده جوادی تازه کند گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محسن مؤید گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-7600-7482 حمید هراتی گروه علوم زمین، دانشگاه پیام نور ایذه گولتکین توپوز گروه علوم زمین، دانشگاه استانبول Journal Article 2026 02 07 The Eocene volcanic rocks in the Mehriz area are composed of an alternation volcanic and pyroclastic rocks. Geochemical and petrographic studies indicate a basic to intermediate composition for the parent rock types, which is mainly composed of basalt, basaltic andesite, and andesite. Plagioclase, amphibole, clinopyroxene and olivine are the main minerals forming these rocks, and the dominant texture forming the rocks is microlithic porphyric. The magmatic series of these rocks is calc-alkaline to high-potassium calc-alkaline and shoshonitic. Examination of spider diagrams shows that these rocks are enriched in large-ion lithophile elements (LILE) and light rare earth elements (LREE) and depleted in high-field-strength elements (HFSE) and heavy rare earth elements (HREE). Negative anomalies of Nb, Ta and Ti elements indicate that the parent magma of volcanic rocks has a mantle origin related to subduction environments. respected geochemical diagrams hint to a post-collisional magmatic arc environment for these rocks. سنگ­های آتشفشانی ائوسن در منطقه مهریز از تناوب گدازه و مواد آذرآواری تشکیل شده­اند. بررسی­های زمین­شیمیایی و سنگ­نگاری نشانگر ترکیب بازیک تا حد واسط برای ماگمای سازنده این سنگ­هاست که به طور عمده از بازالت، آندزیت بازالتی و آندزیت تشکیل شده­اند. کانی­های اصلی این سنگ­ها پلاژیوکلاز، آمفیبول، کلینوپیروکسن و الیوین هستند و بافت غالب آنها ریزسنگی پورفیری است. سرشت ماگمایی این سنگ­ها آهکی قلیایی تا آهکی قلیایی پتاسیم بالا و شوشونیتی است. بررسی نمودارهای عنکبوتی نشان دهنده غنی­شدگی این سنگ­ها از عناصر سنگ دوست درشت یون (LILE) و عناصر خاکی نادر سبک (LREE) و تهی­شدگی از عناصر با شدت میدان بالا (HFSE) و عناصر خاکی نادر سنگین (HREE) است. ناهنجاری­های منفی عناصرNb, Ta  و Ti نشان می­دهد که ماگمای مادر سنگ­های آتشفشانی مهریز یک خاستگاه گوشته­ای وابسته به محیط­های فرورانش دارد. همچنین نمودارهای زمین­شیمیایی نشان می­دهد که سنگ­های آتشفشانی منطقه در یک محیط زمین­ساختی منطبق بر قوس­های ماگمایی پس از برخورد شکل گرفته­اند. https://ijcm.du.ac.ir/article_2096_c958bb6f3325011aabb7839b7911c0b4.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Structural Changes in Synthetic Opal During Thermal analysis تغییرهای ساختار اوپال مصنوعی طی آزمون گرمایی 475 488 2101 10.22128/ijcm.2026.3185.1023 FA فریبرز مسعودی مرکز گوهرشناسی دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران زیبا دلپسند مرکز گوهرشناسی دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران علیرضا میرحبیبی دانشکده مواد و متالورژی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2026 02 09 Synthetic play-of-color opal produced from TEOS with 200–250 µm spheres was thermally analyzed and compared with a natural Ethiopian opal. Below 180 °C, the synthetic samples show a 6.80–10.74% mass loss due to the release of surface and interstitial water. Bound water and free silanol groups are removed between 270 and 430 °C. An exothermic peak at 400–450 °C, attributed to the decomposition of residual ethoxy groups from carbon-based precursors, appears only in the synthetic opal. Structural silanols are eliminated above 1000 °C, concurrent with collapse of the opal framework. Overall mass-loss trends in both samples are similar. The results indicate that stabilizing synthetic opal requires complete removal of volatile components and subsequent filling of pore spaces with stable materials, and the thermal ranges necessary for these processes can be clearly defined. اوپال مصنوعی دارای بازی رنگ ساخته شده از رسوب‌گذاری خودبه‌خودی نانوکره‌های سیلیکا به عنوان گوهرسنگ به کار می­رود. تغییرهای ساختاری اوپال‌های ساخته شده از محلول تترا اتیل ارتو سیلیکات (TEOS) با ذرات با اندازه 200 تا 250 میکرون و یک نمونه اوپال طبیعی اتیوپی به عنوان معرف با آزمون گرمایی بررسی شدند. تا دمای ºC1000، کاهش جرم 22_/12 تا 45_/17 درصد برای نمونه‌های مصنوعی و 58_/9 درصد در نمونه طبیعی دیده شد. در نمونه طبیعی به طور متوسط هر ºC 100 افزایش دما با حدود یک درصد کاهش جرم همراه است. در نمونه‌های مصنوعی تا دمای ºC 180 کاهش جرم بین 80_/6 تا 74_/10 درصد است که در این گستره، آب سطحی و بین فضاها از دست می رود. این مقدار به طور میانگین 39_/43 درصد کل کاهش جرم نمونه‌هاست. آب جذبی و سیلانول‌های آزاد در گستره 270 تا ºC 430 با کاهش جرم 43_/1 تا 88_/2 درصد آزاد می‌شوند. بین 400 تا 450 درجه سانتیگراد، یک قله گرمازا در نمودار گرماسنجی تفاضلی (DTA) نمونه‌ها دیده می‌شود که در نمونه طبیعی وجود ندارد. این قله مربوط به خروج گروه اتوکسی بوده که از مواد کربن‌دار اولیه حل نشده باقیمانده است. به دلیل همگنی اندازه کره‌ها و یکنواختی فضاها، خروج این مواد در یک مرحله و در گستره دمایی مشخص و محدود انجام شده است. سیلانول‌های ساختاری در دمای بالای ºC 1000 و تنها با کاهش جرم 57_/0 درصد در نمونه طبیعی و بین 23_/0 تا 48_/0 درصد با یک قله گرما گیر آشکار همزمان با تلاشی ساختار اوپال از بین می‌رود. روند تغییرهای جرم با افزایش دما برای نمونه­های طبیعی و مصنوعی کاهشی بوده و به جز دو مرحله خروج آب‌های سطحی و بین فضاها و خروج گروه اتوکسی مشابه هستند و نمودارهای DTA تقریبا روندی موازی را برای هر دو نشان می‌دهند. برای تثبیت اوپال مصنوعی لازم است که مواد فرار آن خارج و فضاها با مواد ثابت پر شوند. داده‌های این پژوهش تغییرهای ساختاری اوپال با افزایش دما و مقدار گرمای لازم به منظور حذف مواد فرار را مشخص نمود. ایجاد کره‌ها در کلوئید و چگونگی توزیع و انباشت آن‌ها به فرایند ساخت محلول اولیه و افزودن سازنده‌های محلول در دقایق آغازین وابسته است.  https://ijcm.du.ac.ir/article_2101_a4e2725567e2f8c4311bede4fe9dc6d2.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Synthesis, Identification and Crystal Structure Determination of Two-Dimensional Cobalt(II) Coordination Polymer Based-on Bridged Triazole Ligand تهیه، شناسایی و تعیین ساختار بلوری پلیمر کوئوردیناسیونی دوبعدی از کبالت(II) بر پایه‌ی لیگاند تری‌آزولی پل‌ساز 489 496 2097 10.22128/ijcm.2026.3289.1033 FA بهروز نوتاش گروه شیمی معدنی، دانشکده علوم شیمی و نفت، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران بهاره ابراهیمی گروه شیمی معدنی، دانشکده علوم شیمی و نفت، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2026 02 18 By Using the reaction of cobalt (II) chloride hexahydrate and 4-amino-3,5-bis(3-pyridyl)-1,2,4-triazole (L) ligand in methanol/acetonitrile solvent system and solvent slow evaporation method result in, purple-colored cubic-shaped crystals of compound [CoL2Cl2]n (1). The investigation of crystal structure of this compound indicates it was crystallized in the monoclinic crystal system and P21/c space group. The single-crystal X-ray diffraction, powder X-ray diffraction, elemental analysis, infrared spectroscopy, and Hirshfeld surface analysis have been used for identification of the compound and its crystal structure determination. According to the our structural information obtained from single-crystal X-ray diffraction data, this compound has a rhombic-shaped two-dimensional structural motif. با استفاده از واکنش کلرید کبالت(II) شش آبه و لیگاند 4-آمینو-5،3-بیس(3-پیریدیل)-4،2،1-تری‌آزول (L) در سامانه حلال متانول/استونیتریل و روش تبخیر آرام حلال، بلور‌های مکعبی شکل و بنفش‌رنگ ترکیب (<strong>1</strong>) [CoL₂Cl₂]_n تشکیل شدند. بررسی ساختار بلوری این ترکیب بیانگر تبلور آن در سامانه بلوری تک میل با گروه فضایی <em>P</em>2₁/<em>c</em> است. برای شناسایی این ترکیب و تعیین ساختار آن از روش­های پراش پرتوی ایکس تک‌بلور، پراش پرتوی ایکس پودر، تجزیه عنصری، طیف ­نجی فروسرخ و تحلیل سطح هرشفلد استفاده شد. براساس نتایج ساختاری به‌دست آمده از داده‌های پراش پرتوی ایکس تک‌بلور، این ترکیب دارای الگوی ساختاری دوبعدی لوزی شکل است.  https://ijcm.du.ac.ir/article_2097_2fe5e01320d3f6fd8b1acb43f7bcbcbc.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Rietveld Analysis of the Pt intercalated 2H-TaSe2 Single Crystals بررسی چگونگی قرارگیری اتم‌های آلاینده Pt در شبکه‌ی تک بلور TaSe2 با روش ریتولد و انتقال تکانه 497 506 2049 10.22128/ijcm.2026.3134.1019 FA سید محمد علی رادمنش پژوهشکده فوتونیک و فناوری های کوانتومی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، تهران، ایران 0000-0002-1405-0178 رضا قنبری پژوهشکده فوتونیک و فناوری های کوانتومی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، تهران، ایران Journal Article 2026 02 07 In this work, high quality TaSe2 single crystals with Different amounts of Pt atoms were grown by a chemical vapor transport method. The Powder and single crystal X-ray diffraction were conducted to investigate the phase purity and structural characterization of as grown samples. The results using Rietveld analysis in conventional as well as quantum transfer Q parameter modes confirmed the 2H-TaSe2 in all samples with constantly increased of a and c unit cell parameters. This is firm evidence that the Pt atoms are intercalated in the host compounds successfully rather than being substituted by the Ta atoms in the crystalline structure. Thus, the dominant intercalation by occupying the tetrahedral and octahedral sites between the TaSe2 slabs will fill the van der wall gaps which further generate disorder in the lattice. This is a promising scenario to enhance electronic features of the 2H-TaSe2 single crystals. در این پژوهش، تک بلورهای میزبان TaSe₂ به روش شیمیایی بخار انتقالی تولید شده و اتم­های آلاینده Pt در مقادیر 0، 3، 6، 9، 12 و 15 درصد اتمی به شبکه اضافه شدند. نتایج بررسی­ها ساختار لایه­ای با درجه بلورین بالا و چند نوعی 2H را در همه­ی نمونه­ها نشان داد که نشانگر حفظ ساختار بلوری شبکه میزبان صرف نظر از مقدار آلاینده Pt است. از سوی دیگر، تحلیل ریتولد نشان داد که ثابت­های a و c شبکه­ی ساختار لایه­ای TaSe₂هر دو با افزودن عنصر آلاینده Pt به شبکه در همه مقادیر افزایش می­یابند. این امر نشان می­دهد که عنصر آلاینده Pt بیشتر در فضای بین لایه­های دارای صفحه­ی ششگوشی که بصورت واندر والس به هم متصل هستند، در مکان های چاروجهی و هشت­وجهی وارد می­شود.  https://ijcm.du.ac.ir/article_2049_0dacbb63e5e63865ca30e31b41754704.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 3 2026 09 23 Hydrothermal Synthesis of Titanium Dioxide Thin Films via Two Solution Preparation Methods and Investigation of Temperature Effects on Structural Properties for Photoanode Application سنتز گرمابی لایه‌های نازک دی‌اکسید تیتانیم با دو روش محلول‌سازی و بررسی اثر دما بر ویژگی‌های ساختاری برای استفاده به‌عنوان فوتوآند 507 516 2068 10.22128/ijcm.2026.3166.1021 FA حدیث تربتیان گروه ماده چگال و نانوفیزیک، دانشکده فیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران محمدباقر رحمانی گروه ماده چگال و نانوفیزیک، دانشکده فیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0003-4189-7873 سکینه محمدشفیع گروه ماده چگال و نانوفیزیک، دانشکده فیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران Journal Article 2026 02 15 In this study, nanostructured titanium dioxide (TiO2) thin films were synthesized via the hydrothermal method using titanium tetrachloride (TiCl4) precursor under different solution conditions at temperatures of 100, 115, and 130°C. The aim was to investigate the temperature effect on the films' structural, morphological, and optical properties. The results showed that the obtained samples were predominantly formed in the rutile phase, and increasing the temperature up to 130°C led to a reduction in the intensity of the (110) plane, a decrease in crystallite size, and the formation of clustered nanosphere structures with higher porosity, accompanied by increased optical transmittance and reduced absorption. In the second solution preparation method, increasing the temperature up to 115°C resulted in crystallite growth along the (101) plane of the anatase phase and the formation of denser structures. These findings demonstrate the significant role of temperature in controlling the microstructure and performance of TiO2 photoanodes. در این پژوهش، لایه‌های نازک نانوساختار دی‌اکسید تیتانیم (TiO₂) به روش گرمابی با استفاده از پیش‌ماده تتراکلرید تیتانیوم (TiCl₄) در شرایط محلولی مختلف و دماهای 100، 115 و C° 130 سنتز شدند. هدف بررسی اثر دما بر ویژگی‌های ساختاری، ریخت‌شناسی و نوری لایه‌ها بود. نتایج نشان داد که نمونه‌های به دست آمده بیشتر در فاز روتیل تشکیل شدند و افزایش دما تا C° 130 موجب کاهش شدت پراش از صفحه (110)، کاهش اندازه بلورک‌ها و تشکیل نانوکره‌های خوشه‌ای با تخلخل بیشتر شد که با افزایش عبور نوری و کاهش جذب همراه بود. در روش محلول‌سازی دوم، افزایش دما تا C° 115 باعث رشد بلورک‌ها در راستای (101) فاز آناتاز و تشکیل ساختارهای متراکم‌تر شد. این نتایج نقش مهم دما در کنترل ریزساختار و عملکرد فوتوآند را نشان می‌دهد. https://ijcm.du.ac.ir/article_2068_b87e4d4e9504cb3994bdbd65028b4aab.pdf