انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Petrography, geochemistry and emplacement environment of sub volcanic سنگ‌نگاری، زمین‌شیمی و محیط جایگیری توده‌های نیمه‌عمیق منطقه مهریز یزد 175 194 1894 10.22128/ijcm.2025.2977.0 FA حمیده جوادی تازه کند گروه علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محسن مؤید گروه علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-7600-7482 حمید هراتی گروه علوم زمین، دانشگاه پیام نور ایذه، ایذه، ایران گولتکین توپوز گروه علوم زمین، دانشگاه استانبول، استانبول، ترکیه Journal Article 2025 08 06 The studied area is located in Yazd province and Mehriz city. This area in context of the structural subdivision geological zone of Iran, in assigned to Urmia-Dokhtar Magmatic Zone. The units forming the study area include Eocene volcanic rocks that are cut by semi-intrusive masses with a composition of quartz diorite porphyry to granodiorite porphyry. Plagioclase, quartz and ferromagnesian minerals (amphibole and biotite) are the main minerals forming these rocks, and the dominant texture forming the rocks is porphyry. The magmatic series of these masses is high-potassium calc-alkaline and shoshonitic. In terms of alumina saturation index, they mostly show a metaluminous to peraluminous nature and belong to I type. The porphyry masses of the area have formed in the volcanic arc and post collisional environment. منطقه مورد بررسی در استان یزد و شهرستان مهریز واقع است. این منطقه از نظر ساختاری در بخش میانی کمربند آتشفشانی - نفوذی ارومیه-دختر و غرب خردقاره ایران مرکزی در قطعه یزد قرار دارد. واحد­های تشکیل دهنده منطقه مورد بررسی شامل سنگ­های آتشفشانی ائوسن هستند که با توده­­های نیمه­عمیق با ترکیب کوارتز­­دیوریت پورفیری تا گرانودیوریت پورفیری قطع شده­اند.<strong> </strong>کانی­های پلاژیوکلاز، کوارتز و کانی­های فرومنیزین (آمفیبول و بیوتیت)<strong> </strong>کانی­های اصلی تشکیل دهنده این سنگ­ها هستند و بافت غالب تشکیل دهنده سنگ­ها پورفیری است. سری ماگمایی این توده­ ها آهکی­قلیایی پتاسیم بالا و شوشونیتی است. آنها از نظر شاخص اشباع از آلومین بیشتر ماهیت متاآلومین تا پرآلومین نشان می­دهند و از نوع I هستند. غنی­شدگی از عناصر سنگ دوست درشت یون (LILE) و عناصر خاکی نادر سبک (LREE) و تهی­شدگی از عناصر با شدت میدان بالا (HFSE) و عناصر خاکی نادر سنگین (HREE) از ویژگی­های زمین شیمیایی مشترک این گروه از سنگ­هاست. غنی­شدگی سنگ­های مورد بررسی در عناصری چون Th, Pb و U می­تواند در ارتباط با فرآیندهای دگرنهادی گوشته و یا آلایش پوسته قاره­ای باشد. توده­های پورفیری منطقه در قوس آتشفشانی ((VAG و در محیط زمین­ساختی پس از برخورد جایگیری کرده­اند. https://ijcm.du.ac.ir/article_1894_e42400b48465114f31f6d6cd28f28786.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Investigation of Spectral and Geochemical Characteristics of Chlorite in the Alteration Zones of the Vanakan Volcanogenic Massive Sulfide Deposit, Northeastern Semnan بررسی ویژگی‌های طیفی و شیمیایی کانی کلریت در مناطق دگرسانی کانسار سولفید توده‌ای ونکان، شمال‌شرق سمنان 195 206 1898 10.22128/ijcm.2025.3001.0 FA مریم شاکویی دانشکده مهندسی معدن، نفت و زمین فیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران آرزو عابدی دانشکده مهندسی معدن، نفت و زمین فیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران ایلیا ویکنتیف موسسه زمین شناسی کانسارها، سنگ نگاری، کانی شناسی و زمین شیمی(IGEM)، انجمن علوم روسیه، مسکو 109017، روسیه فردین موسیوند دانشکده علوم زمین، گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران محمد مهدی شهیدی UNESCO-UNISA نهاد آفریقا در مدرسه‌عالی تحصیلات تکمیلی علوم نانو و نانوفناوری، دانشگاه آفریقای‌جنوبی، پرتوریا 392، آفریقای-جنوبی Journal Article 2025 09 20 The Vanakan volcanogenic Massive Sulfide (VMS) deposit is located approximately 23 kilometers northeast of Semnan. The spectral and chemical characteristics of chlorite in the central and marginal alteration zones were investigated to evaluate parameters such as crystallite size and the Fe/(Fe+Mg) ratio using X-ray Diffraction (XRD), Energy-Dispersive X-ray Spectroscopy (EDS), and Microscopic Observations. The results of this study showed that chlorites from the proximal zone had an average Fe/(Fe+Mg) ratio of 0.56 and an average crystallite size of 25.17 nm, whereas chlorites from the distal zone exhibited a higher Fe/(Fe+Mg) ratio of 0.63 and larger crystallite sizes averaging 28.5 nm. Additionally, elevated concentrations of Zn and Mn in some proximal samples were confirmed as geochemical indicators of proximity to mineralization centers. The findings of this study indicate that the spectral and chemical characteristics of chlorite can serve as an effective tool for vectoring alteration and exploring hidden VMS systems.<br /><br />  کانسار سولفید توده‌ای (VMS) آتشفشان‌زاد ونکان، در حدود ۲۳ کیلومتری شمال‌شرق سمنان واقع شده است. ویژگی‌های طیفی و شیمیایی کانی کلریت در مناطق دگرسانی مرکزی و کناره­ای با هدف ارزیابی پارامترهایی چون اندازه بلورک و نسبت Fe/(Fe+Mg) با روش­های پراش پرتو ایکس (XRD)، طیف‌سنجی پراکندگی انرژی پرتو ایکس (EDX) و میکروسکوپی بررسی شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که کلریت‌های مناطق مرکزی دارای میانگین نسبت Fe/(Fe+Mg) برابر با 56_/0 و میانگین اندازه بلورک 17_/25 نانومتر هستند؛ در حالی‌که نمونه‌های مناطق کناره­ای نسبت بالاتر Fe/(Fe+Mg) برابر با 63_/0، اندازه بلورک بزرگ‌تری با میانگین 5_/28 نانومتر را نشان دادند. همچنین، مقادیر بالای Zn و Mn در برخی نمونه‌های نواحی مرکزی به ‌عنوان شاخص‌های زمین­شیمیایی نزدیکی به مرکز کانی‌سازی تأیید شدند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ویژگی­های طیفی و شیمیایی کلریت می‌تواند ابزاری مؤثر برای جهت‌یابی دگرسانی و پی جویی سامانه‌های VMS پنهان باشد. https://ijcm.du.ac.ir/article_1898_6b35dbab46189edc7cef84cdb53392fb.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Petrogenetic Study of Rhyolites from the Dehbid Area (Sanandaj–Sirjan Zone) Evidence for Crustal Melting and Post-Orogenic Evolution بررسی سنگ‌زایی ریولیت‌های منطقه دهبید (پهنه سنندج-سیرجان) شواهدی از ذوب پوسته و تکامل پس از کوهزایی 207 224 1905 10.22128/ijcm.2025.3044.1008 FA محمد پوستی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران 0000-0003-2424-2189 آزیتا ملکی زاده گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران غلامرضا قدمی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران اسماء نظری نیا گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Journal Article 2025 09 24 The Dahbid rhyolites in the southern Sanandaj–Sirjan Zone occur as small intrusive bodies with a subalkaline composition, high silica, low TiO2, Fe2O3t, and MgO, high differentiation index, and normative corundum >1%, reflecting a peraluminous S-type granite affinity. The presence of biotite, muscovite, sphene, apatite, and zircon together with low Nb/Ta and Zr/Hf ratios confirms a crustal magma source. Variations of Th and Th/U indicate an intermediate position between S- and I-type granites and partial melting of the middle to lower continental crust. REE patterns show LREE enrichment, lack of strong HREE depletion, and pronounced negative Eu anomalies, suggesting residual plagioclase in the source. Zircon saturation index indicates low melting temperatures (<800 °C) and pressures (<300 MPa) for sedimentary protoliths. These features resemble low-temperature peraluminous granites in high-pressure post-collisional orogens and represent crustal melting in a thickened continental setting. ریولیت‌های منطقه دهبید در بخش جنوبی پهنه سنندج-سیرجان به‌صورت توده‌های نفوذی کوچک رخنمون دارند و دارای ترکیب نیمه قلیایی با مقدار بالای سیلیس (24_/76 تا 52_/78 درصد وزنی)، مقادیر کم TiO₂، Fe₂O_3t و MgO، تغییر گسترده K₂O، Na₂O و شاخص جدایش بالا هستند. این سنگ‌ها با داشتن کروندوم هنجاری بالا (بیش از 1%) ماهیت آهکی قلیایی تا کلسیمی و ترکیب پرآلومین، ویژگی‌های گرانیت نوع S را نشان می‌دهند. حضور بیوتیت، مسکوویت، اسفن، آپاتیت و زیرکن به همراه نسبت‌های پایین Nb/Ta (میانگین 7_/13) و Zr/Hf (میانگین 22)، خاستگاه پوسته‌ای ماگما را تأیید می‌کند. تغییرهای Th نسبت به Th/U نشان می‌دهد که این ریولیت‌ها در مرز بین گرانیت‌های نوع S و I قرار دارند و از ذوب‌بخشی پوسته قاره­­ای میانی تا پایینی شکل گرفته­اند. الگوهای عناصر خاکی نادر بیانگر غنی‌شدگی عناصر خاکی نادر سبک (LREE)، روند به نسبت تخت عناصر خاکی نادر سنگین (HREE) و نبود تهی‌شدگی شدید از HREE هستند که بیانگر نبود نقش گارنت در منبع است. ناهنجاری منفی قوی Eu  (Eu/Eu*=0.04–0.17)، تهی‌شدگی از Ti، Eu، Nb، Ta، Sr و P غنی‌شدگی Th،Pb ، U، La و Zr و همراه با نسبت­های متغیری از Rb، K، Ba و Cs، به ذوب‌بخشی سنگ‌هایی با باقیمانده پلاژیوکلاز نسبت داده می‌شود که گویای ناهمگنی در حضور پلاژیوکلاز و ارتوکلاز است. شاخص اشباع زیرکن نیز دمای پایین (کمتر از C800°) و فشار کم (کمتر از 300 مگاپاسکال) را برای ذوب‌بخشی رسوب­ها (ماسه سنگ تیره، پسامیت و شیل) نشان می‌دهد. ویژگی‌های زمین شیمیایی این ریولیت‌ها شبیه گرانیت‌های پرآلومین کم ‌دما در کوهزایی‌های برخوردی فشار بالا (چون آلپ و هیمالیا)، در جایی که ضخیم‌ شدگی بیش از 50 کیلومتر پوسته شرایط لازم برای ذوب‌بخشی رسوب­های پوسته‌ای را فراهم می‌سازد، است از این رو ریولیت‌های نوع S دهبید نه تنها بازتاب‌دهنده فرآیندهای ذوب‌بخشی پوسته‌ای در شرایط پسابرخوردی هستند، بلکه خود نیز ناشی از فرآیند برخورد–کوهزایی در جنوب پهنه سنندج–سیرجان محسوب می‌شوند. https://ijcm.du.ac.ir/article_1905_75b01786f11d012cd947a32d1598144d.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Investigation of Metasomatized Mantle Following Neotethyan Subduction: Insights from Mafic Enclaves of the Qezeljeh-Kand Volcano بررسی گوشته دگرنهاده در پی فرورانش نئوتتیس: شواهدی از درونبوم‌های مافیک آتشفشان قزلجه‌کند 225 238 1912 10.22128/ijcm.2025.3026.1003 FA پروین شکراللهی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0009-1781-395X بهمن رحیم‌زاده گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-5635-7522 وحید احد نژاد گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران یاکوب چازلا مؤسسه علوم زمینشناسی، آکادمی علوم لهستان، وروکلاو، لهستان Journal Article 2025 10 01 The Qezeljeh-Kand volcano in northwest Iran hosts mafic enclaves that provide key evidence for mantle metasomatism related to the Neotethyan subduction. These enclaves, including phlogopite–pyroxenite, amphibole–phlogopite–pyroxenite, and olivine–phlogopite–pyroxenite, reveal a mafic mantle source modified by metasomatic processes. The presence of K-rich hydrous phases (phlogopite, amphibole), enrichment of LILE over HFSE, negative Nb–Ta anomalies, and LREE-enriched REE patterns are consistent with modal metasomatism, mainly fluid-induced by slab-derived agents. Sr–Nd isotopic data indicate an older, less-contaminated mantle source for the enclaves compared to their volcanic host. The comparison shows that enclaves chiefly record fluid-dominated modal metasomatism, whereas the host rocks reflect an additional contribution from melt-related metasomatism. These differences highlight the long-term role of subduction-derived fluids in the chemical modification of the lithospheric mantle beneath the area. آتشفشان قزلجه‌کند در شمال‌غرب ایران شامل درونبوم­های مافیک (آنکلاوهای مافیک) است که شواهد ارزشمندی از دگرنهادی (متاسوماتیسم‌یافته) گوشته سنگ کره­ای در پی فرورانش نئوتتیس ارائه می‌کنند. این درونبوم­ها شامل فلوگوپیت-پیروکسنیت، آمفیبول-فلوگوپیت-پیروکسنیت و الیوین-فلوگوپیت-پیروکسنیت هستند و داده‌های سنگ‌نگاری، زمین­شیمیایی و ایزوتوپی خاستگاه گوشته‌ای مافیک و دگرنهاده‌شده را نشان می‌دهند. حضور فلوگوپیت و آمفیبول غنی از پتاسیم، غنی‌شدگی از عناصر سنگ دوست بزرگ یون (LILE) نسبت به عناصر با شدت میدان بالا (HFSE)، ناهنجاری منفی Nb–Ta و الگوهای عناصر خاکی­نادر (REE) با غنی‌شدگی از عناصر خاکی­نادر سبک (LREE) همه با دگرنهادی مودال، بیشتر از نوع سیالی ناشی از سیال­های فرورانشی همخوانی دارند. داده‌های ایزوتوپی Sr و Nd خاستگاه قدیمی‌تر و کمتر آلوده درونبوم­ها نسبت به سنگ‌های میزبان را تأیید می‌کند. مقایسه ترکیب‌ها نشان می‌دهد که درونبوم­ها ناشی از دگرنهادی مودال با خاستگاه سیالی هستند، در حالی که سنگ‌های میزبان افزون بر آن، شواهدی از دگرنهادی مذابی نیز ارائه می‌دهند. این تفاوت بیانگر نقش کلیدی سیال­های فرورانشی در دگرگونی شیمیایی گوشته منطقه است. https://ijcm.du.ac.ir/article_1912_e41e13a8ed3f457dcca12adb30bcb9a0.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Petrogenesis of Cenozoic volcanic rocks in Kaleybar, western Alborz: Constraints from petrology, whole‐rock geochemistry and isotop geochemistry سنگزایی و دگرگونی زمین ساختی ماگمایی سنگ‌های آتشفشانی ترشیری جنوب کلیبر-پهنه البرز غربی: نتایجی برآمده از سنگ شناسی و زمین شیمی سنگ کل 239 254 1910 10.22128/ijcm.2025.2956.0 FA محمد پایداری گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران محمد رضا قربانی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران جمشید احمدیان گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران وحید احدنژاد گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-1669-3150 Journal Article 2025 09 10 Cenozoic volcanic rocks of Kaleybar include basalt, basaltic andesite, trachybasalt, trachyandesite, and tephrite, which are classified as High Nb intermediate to mafic, intermediate to high-K calc-alkaline, and shoshonitic rocks. These rocks with subduction related trace element pattern are enriched in the LILEs, and the LREEs; (La/Lu)N= 7.7–40.6), and show depletion in P, HREEs and HFSEs (e.g., Nb, Ta, and Ti) and their patterns are most similar to OIB. These rocks formed during extensional setting resulted by slab roll back during subduction (middle Eiocene-late Oligocene) and deep subduction or syn-collision slab-breakoff (late Oligocene-early Miocene) of the Arabian and the Iranian Plateaus respectively. سنگ­های آتشفشانی سنوزوئیک کلیبر بیشتر شامل بازالت، آندزیت بازالتی، تراکی بازالت، تراکی آندزیت و تفریت هستند، که در سه گروه سنگ­های آندزیت-بازالت با مقدار Nb بالا، سنگ­های آهکی قلیایی با مقادیر پتاسیم متوسط تا بالا و سنگ­های شوشونیتی بررسی می­شوند. این سنگ­ها با الگوی عناصر کمیاب در ارتباط با موقعیت­های فرورانش از عناصر سنگ دوست بزرگ یون (LILEs) و عناصر خاکی نادر سبک (LREE) با La/Lu)N = 7.7-40.6) غنی­ و از P، عناصر خاکی نادر سنگین (HREE) و عناصر با شدت میدان بالا (HFSE؛ برای مثال، Nb، Ta و Ti) تهی­ شده­اند و الگویی شبیه بازالت­های جزایر اقیانوسی (OIB)  نشان می­دهند. این سنگ‌ها به ترتیب در یک محیط کششی ناشی از عقب گرد صفحه اقیانوسی (ائوسن میانی-الیگوسن پسین) و در زمان فرورانش عمیق یا شکست صفحه فرورونده همزمان با برخورد (الیگوسن پسین-میوسن پیشین) صفحه­های عرب و ایران به وجود آمده­اند.  https://ijcm.du.ac.ir/article_1910_c8231bf7fdd2c330761822f66b3fe0d5.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 The role of adakitic magmatism and crustal thickening with copper mineralization in the Chah-Firouzeh porphyry, Kerman porphyry copper belt نقش فعالیت ماگمایی آداکیتی و ضخیم‌شدگی پوسته در کانه‌زایی مس در پورفیری چاه-فیروزه، کمربند مس پورفیری کرمان 255 266 1926 10.22128/ijcm.2025.3020.1001 FA آرزو السادات میرباقری دهاقانی گروه علوم زمین، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران سینا اسدی گروه علوم زمین،دانشکده علوم زمین،دانشگاه شیراز،شیراز،ایران جوهر علی گروه علوم زمین.دانشکده علوم.دانشگاه شیراز.شیراز.ایران Journal Article 2025 09 30 The Chah-Firoozeh porphyry Cu deposit, located 32 km north of Shahr-e Babak (Kerman belt), Iran, hosts 379 Mt grading 0.25% Cu. Mineralization occurs within a granitoid stock (quartz diorite to quartz monzodiorite) intruding andesitic rocks. Primary mineralization comprises pyrite, chalcopyrite, bornite, and magnetite in stockwork and disseminated textures. Geochemically, the porphyry shows LILE enrichment and HFSE/HREE depletion. High Sr/Y ratios, low Y, and a negative Nb anomaly confirm an adakitic signature with crustal contamination. Type I adakitic granitoid affinity is indicated by La/Yb > 20, a positive Eu anomaly, Sr/Y > 30, and specific [La]ₙ/[Yb]ₙ - [Yb]ₙ ratios. Batch melting models suggest 3–10% garnet in the residue and crustal thickening (~45 km). These geochemical features indicate Cu mineralization formed in a syn- to post-collisional setting, derived from juvenile mafic lower-crust within thickened lithosphere at the study area. کانسار مس پورفیری چاه‌فیروزه در ۳۲ کیلومتری شمال شهر بابک (کمربند مس کرمان) واقع است و ذخیره‌ای معادل ۳۷۹ میلیون تن با عیار متوسط 25/0% مس دارد. این کانسار در ارتباط با توده نفوذی نیمه‌عمق گرانیتوئیدی (کوارتز دیوریت تا کوارتز مونزودیوریت) در سنگ‌های میزبان آندزیتی تشکیل شده است. کانه‌زایی اولیه شامل کانی‌های پیریت، کالکوپیریت، بورنیت و مگنتیت با بافت‌های داربستی و افشان است. از دیدگاه زمین‌شیمیایی، این کانسار با غنی‌شدگی از عناصرسنگ دوست درشت یون( LILE ) و تهی‌شدگی از نسبت عناصر با شدت میدان بالا به عناصر خاکی نادر سنگین (HFSE/HREE) مشخص می­گردد. غلظت بالای Sr  و تهی‌شدگی Y خاستگاه آداکیتی این کانسار را تأیید می‌کند، درحالی‌که بی‌هنجاری منفی Nb  نیز نشانگر آلایش پوسته‌ای است. وجود گرانیتوئید آداکیتی نوعI  چاه­فیروزه با شاخص‌های۲۰La/Yb>، بی‌هنجاری مثبت Eu، ۳۰ Sr/Y > و نسبت ویژه  [La]_n/[Yb]_n-[Yb]_n بر پایه مدل ذوب یکنواخت در سنگ خاستگاه همراه با مقدار گارنت 3-10 درصد و ضخیم‌شدگی پوسته (حدود ۴۵ کیلومتر) ارتباط کانه­زایی با محیط کمان قاره ای همزمان با برخورد تا پسابرخوردی را برای کانسار نشان می‌دهد.  https://ijcm.du.ac.ir/article_1926_c0a541669a076e0064d6ec923afd97ad.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Investigation of Microstructural Evidence of Partial Melting and Mineral Chemistry in Contact Metamorphic Rocks of the Misho Aureole, NW Iran" بررسی شواهد ریزساختاری ذوب‌بخشی و شیمی کانی‌ها در سنگ‌های دگرگونی مجاورتی هاله میشو، شمال غرب ایران 267 280 1955 10.22128/ijcm.2025.3053.1010 FA نیلوفر روشن روان گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0005-4480-8460 Journal Article 2025 10 04 The Ediacaran Misho Granitoid Pluton and its Contact Metamorphic Aureole are located southwest of Marand in northwest Iran.The Misho granitoid complex, a horseshoe-shaped outcrop extending around 50 km², is of Cadomian age.<br /><br />.The occurrence of peritectic minerals such as cordierite and garnet in Misho migmatites' leucosomes indicates that partial melting reactions were important in their genesis.Anhedral quartz, zoned plagioclase, and myrmekitic textures are examples of microstructures formed by direct crystallization from a melt. In contrast, some K-feldspars containing biotite and quartz inclusions are restitic phases.The chemistry of biotite indicates two unique generations: eastonite and siderophyllite, which indicate different physicochemical conditions during prograde metamorphism and anatexis.Garnet-biotite geothermometry reveals average temperatures of ~565°C for the first generation and ~632°C for the second, indicating a gradual temperature increase due to partial melting in the توده گرانیتوئیدی ادیاکاران میشو و هاله دگرگونی آن در جنوب غرب شهرستان مرند، شمال غرب ایران واقع است. توده گرانیتوئیدی میشو به سن کادومین و با گسترش تقریبی ۵۰ کیلومتر مربع به شکل نعل اسبی است. گرانیت‌های نوع I به سن Ma ۵۷۰–۶۰۰ و گرانیت‌های نوع  Sبرآمده از ذوب بخشی سنگ های پوسته بالایی به سن  Ma ۵۷۰–۵۴۰ هستند و ترکیب سنگ‌شناسی این توده، شامل مجموعه سنگی با طیف ترکیبی لوکوگرانیت تا دیوریت است. شواهد ذوب­بخشی و رخنمون میگماتیت‌ها، در سنگ‌های رسی دگرگونه در نزدیکی کانتاکت با مجموعه گرانیتوئیدی دیده می‌شوند. گسترش میگماتیت‌ها محدود به دگرگونی رسی است. این سنگ‌ها در فاصله ۲۰۰-۱۰۰ متری از توده گرانیتوئیدی ظاهر شده‌اند. انواع سنگ‌های دگرگونی مجاورتی از درجه پایین به درجه بالا عبارتند از اسلیت لکه‌دار (کلریت-مسکوویت- کردیریت هورنفلس)، کردیریت- آندالوریت- مسکوویت هورنفلس، بیوتیت – کردیریت- فلدسپار پتاسیم - گارنت هورنفلس میگماتیت، بیوتیت - گارنت - کردیریت - فلدسپار پتاسیم - سیلیمانیت هورنفلس میگماتیت، بیوتیت - گارنت کردیریت فلدسپار پتاسیم سیلیمانیت هورنفلس میگماتیت. در بخش­های روشن (لوکوسوم) میگماتیت‌های هاله میشو، حضور کانی‌های پری­تکتیک چون کردیریت و گارنت نشان‌دهنده نقش واکنش‌های ذوب بخشی در پیدایش آن‌ها است. بافت‌های متنوعی از جمله کوارتزهای بی‌شکل، پلاژیوکلاز دارای منطقه­بندی و بافت میرمکیت بیانگر تبلور مستقیم از مذاب هستند، در حالی که برخی فلدسپارهای پتاسیمی با میانبار‌های بیوتیت و کوارتز ماهیت باقی مانده از ذوب را نشان می‌دهند. بررسی ترکیب بیوتیت‌ها دو نسل مجزای ایستونیت و سیدروفیلیت را آشکار کرد که بیانگر شرایط فیزیکوشیمیایی متفاوت طی دگرگونی پیشرونده و ذوب بخشی است. دماسنجی گارنت–بیوتیت نیز میانگین دمای °C ۵۶۵ برای نسل اول و °C ۶۳۲ برای نسل دوم را نشان داد که گویای افزایش تدریجی دما و ارتباط آن با فرآیند ذوب بخشی در منطقه میشو است. https://ijcm.du.ac.ir/article_1955_14033678a0d7c94a79156b90437eade1.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Geology, Petrography, Modern Mineralogy, and Formation of Minerals and Ore Minerals of the Qareh Tappeh Cu (–Au) Deposit (East of Maku, Northwestern Iran) زمین‌شناسی، سنگ‌نگاری، کانی‌شناسی مدرن و بررسی تشکیل کانی‌ها و کانه‌های ذخیره مس (-طلا) قره تپه (شرق ماکو، شمالغرب ایران) 281 298 1963 10.22128/ijcm.2025.3078.1013 FA محمدرضا حسین زاده گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران گروه گوهرشناسی، پژوهشکده زمین‌شناسی پزشکی و محیط‌زیست، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران علی اسدی گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران گروه گوهرشناسی، پژوهشکده زمین‌شناسی پزشکی و محیط‌زیست، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران 0009-0009-7872-6809 یلدا واحد گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران وارطان سیمونز گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران Journal Article 2025 10 14 The Qareh Tappeh mineralized zone, situated east of Maku, consists of Permian carbonate rocks that include organic-rich dolomites and evaporite layers. Copper occurs in veins and veinlets, primarily as chalcocite, covellite, pyrite, and chalcopyrite, with oxidation producing secondary minerals such as malachite, azurite, and goethite. Microdioritic sills are suggested as a potential copper source, while faults have served as principal conduits for hydrothermal fluids. Analyses using XRD, FTIR, and SEM reveal multiphase, epigenetic mineralization; chalcocite and dolomite dominate, accompanied by pyrite, hematite, and quartz, reflecting multiple hydrothermal events with varied fluid compositions. Structural changes in dolomite correlate with the intensity of alteration, and fine gold disseminations occur within dolomite and alongside copper sulfides. Overall, dolomite acted both as the host rock and as the main geochemical regulator of mineralizing fluids. The Cu–Au mineralization was governed by lithology, fault systems, and hydrothermal processes, highlighting the area’s significant exploration potential. منطقه معدنی قره‌تپه در شرق ماکو از سنگ‌های کربناتی پرمین با دولومیت‌های غنی از مواد آلی و واحدهای تبخیری تشکیل شده است. کانه‌زایی مس به‌صورت‌های رگه‌-رگچه‌ای شامل کالکوسیت، کوولیت، پیریت و کالکوپیریت رخ داده و اکسایش آنها منجر به تشکیل مالاکیت، آزوریت و گوتیت شده است. سیل‌های میکرودیوریتی منبع احتمالی مس و گسل‌ها مسیر اصلی مهاجرت سیال­ها هستند. داده‌های پراش پرتوی ایکس (XRD)، طیف­سنجی تبدلی فوریه فروسرخ (FTIR) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) بیانگر کانه‌زایی چندمرحله‌ای و روزادی هستند؛ کانی‌های اصلی کالکوسیت و دولومیت با همراهی پیریت، هماتیت و کوارتز، اثر چند رویداد گرمابی با ترکیب‌های متفاوت را نشان می‌دهند. تغییرهای ساختاری دولومیت بسته به شدت دگرسانی تأیید شده و طلا به‌صورت پراکنده در دولومیت و در ارتباط با سولفیدهای مس شناسایی شده است. در مجموع، سنگ دولومیت میزبان و کنترل‌کننده اصلی سیال ها بوده و کانه‌زایی مس–طلا در اثر جنس سنگ، ساختارهای گسلی و فعالیت گرمابی شکل گرفته و پتانسیل اکتشافی بالایی دارد. https://ijcm.du.ac.ir/article_1963_9aaab3c4e721e50002e31e4a51fb6de0.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Physicochemical Characteristics of the Sari-Nou Intrusive Body and Its Role in the Formation of the Porphyry Cu–Au System (North Marand - Northwestern Iran) ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی توده نفوذی ساری‌نو و نقش آن در تشکیل سامانه پورفیری طلا–مس (شمال مرند- شمال‌غرب ایران) 299 320 1962 10.22128/ijcm.2025.3040.1006 FA حسن شکوهی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران نصیر عامل گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محسن موید گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 10 27 The Sari-Nou porphyry intrusive complex, of Oligo-Miocene age, is located in the Qaradagh volcanic–plutonic belt, NW Iran. These semi-deep plutonic bodies intruded into Eocene volcanic units. Their composition ranges from diorite to quartz monzonite, belonging to high-K calc-alkaline granitoids, mainly metaluminous, and of I-type affinity. The intrusions are crosscut by quartz monzonitic, microdioritic, dacitic, and trachydacitic dikes. Harker diagrams indicate magmatic differentiation; decreasing MgO, FeOt, CaO, TiO₂, P₂O₅ with increasing SiO₂ reflects crystallization of pyroxene, hornblende, and calcic plagioclase, while increasing Na₂O and K₂O suggests crystallization of sodic plagioclase and K-feldspar. Spider diagrams show LILE enrichment (Cs, Ba, Sr, Rb, Pb) and HFSE depletion (Nb, Ti, P, Zr). LREE are highly enriched with LaN/YbN ratios of 33–37. Geochemical evidence indicates emplacement in a post-collisional arc setting. Biotites from the potassic alteration zone are Mg-rich re-equilibrated types, with temperatures of 715–744 °C and ƒO₂ between 10⁻¹⁵·⁶ and 10⁻¹⁶·⁵ bars. <strong>مجموعه نفوذی پورفیری ساری‌نو با سن الیگومیوسن در کمربند آتشفشانی–نفوذی قره‌داغ در شمال‌غرب ایران واقع است. توده­های آذرین نفوذی نیمه عمیق به درون واحدهای آتشفشانی ائوسن نفوذ کرده‌اند و ترکیب سنگ‌شناسی آنها بر اساس شیمی سنگ کل از دیوریت تا کوارتزمونزونیت متغیر است و در رده گرانیتوئیدهای آهکی قلیایی با پتاسیم بالا قرار می‌گیرند. این سنگ‌ها از نظر شاخص اشباع از آلومین بیشتر متاآلومین بوده و بر پایه خاستگاه، از گرانیتوئیدهای نوع I هستند. توده‌های نفوذی ساری‌نو توسط مجموعه‌ای از دایک‌ها با ترکیب کوارتزمونزونیتی، میکرو‌دیوریتی، داسیتی و تراکی‌داسیتی قطع شده‌اند. اکسیدهای اصلی در نمودارهای هارکر روندهای خطی مشخصی را نشان می‌دهند که بیانگر نقش فرایند جدایش ماگمایی در شکل گیری این سنگ‌هاست. کاهش اصولی MgO، FeOt، CaO، TiO₂،P₂O₅  و تا حدی MnO با افزایش SiO₂، به تبلور بخشی کانی‌های مافیک چون پیروکسن، هورنبلند و پلاژیوکلاز کلسیم‌دار نسبت داده می‌شود. افزایش تدریجی Na₂O و K₂O نیز بیانگر تبلور پیش‌رونده پلاژیوکلاز سدیم‌دار و فلدسپار پتاسیم‌دار است. در نمودار عنکبوتی چندعنصری بهنجار‌شده نسبت به گوشته اولیه، عناصر دارای تمایل بالا به سنگ کره(LILE) ، مانند Cs، Ba، Sr،Rb  و Pb، غنی‌شدگی و عناصر با شدت میدان بالا (HFSE) چون Nb، Ti،P  و Zr، تهی‌شدگی نشان می‌دهند. همچنین، در نمودار بهنجار‌شده نسبت به کندریت، عناصر خاکی نادر سبک (LREE) دارای غنی‌شدگی شدید با نسبت La_N/Yb_N  بین 33 تا 37 هستند. بر پایه شواهد زمین­شیمیایی عناصر خاکی نادر، ماگمای توده‌های نفوذی ساری‌نو در محیط زمین­ساختی قوس آتشفشانی پس‌برخوردی جای‌گیری کرده‌اند. ترکیب بیوتیت‌های موجود در پهنه دگرسانی پتاسیمی منطقه ساری‌نو در گستره بیوتیت‌های وابسته به سامانه آنیت-سیدروفیلیت قرار دارند. بیوتیت‌های مورد بررسی در گستره بیوتیت‌های منیزیم‌دار هستند و از نوع بیوتیت‌های بازتعادلی محسوب می‌شوند. دماسنجی بیوتیت‌ها دماهایی بین ۷۱۵ تا ۷۴۴ درجه سانتی‌گراد را نشان می‌دهد. همچنین، گریزندگی اکسیژن (ƒO₂) در گستره ^6/15- 10 تا ^5/16- 10 بار برآورد شده است. </strong> https://ijcm.du.ac.ir/article_1962_3aae423dc67620cdabf869909c425095.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Preparation, crystal structure investigation, Hirshfeld surface analysis and energy framework calculation of a new diazaphosphorinane-oxide: (4-Cl-C6H4O)P(O)(NH)2(C5H10) تهیه، بررسی ساختار بلوری، تحلیل سطح هیرشفلد و محاسبه چارچوب‌های انرژی یک دی‌آزافسفورینان‌-اکسید جدید: (4-Cl-C6H4O)P(O)(NH)2(C5H10) 321 330 1924 10.22128/ijcm.2025.2957.0 FA مهرداد پورایوبی گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0001-5608-2111 سید محمد رضا امامیان گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران علی ضرونی گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Eliška Zmeškalová انجمن فیزیک آکادمی علوم چک، 18221 پراگ 8، جمهوری چک Michal Dušek انجمن فیزیک آکادمی علوم چک، 18221 پراگ 8، جمهوری چک Journal Article 2025 11 01 5,5-dimethyl-2-(4-chlorophenoxy)-2-oxo-1,3,2-diazaphosphorinane crystallizes in the monoclinic space group <em>P</em>2₁/<em>c</em>, with one molecule in the asymmetric unit. The crystal structure of the compound was determined at 95 K using X-ray diffraction with Cu<em>Kα</em> radiation. In this compound, the phosphorus atom is within a distorted tetrahedral P(O)(O)N₂ environment and the C₃N₂P ring adopts a twisted chair conformation. The synperiplanar (sp) orientation of the PONH fragment is suitable for the formation of an  hydrogen-bond motif between two adjacent molecules. The three-dimensional supramolecular assembly includes H···O, H···H, H···Cl, and H···π contacts. Hirshfeld surface analysis, electrostatic potential map and energy frameworks calculations were used to illustrate intermolecular interactions. ۵،۵-دی‌متیل-۲-(۴-کلروفنوکسی)-۲-اکسو-۱،۳،۲-دی‌آزافسفرینان در سامانه بلوری تک میل گروه فضایی <em>P</em>2₁<em>/c</em>، با یک مولکول در واحد بی تقارن، متبلور می­شود. ساختار بلوری ترکیب با پراش پرتو ایکس و پرتو <em>αK</em> مس در دمای 95 کلوین تعیین شد. در این ترکیب، اتم فسفر در یک محیط چهاروجهی واپیچیده P(O)(O)N₂ قرار دارد و حلقه C₃N₂P صورت‌بندی صندلی تغییر شکل یافته دارد. جهت‌گیری هم پیراصفحه­ای قطعه PONH مناسب برای تشکیل یک واحد تکراری حلقوی پیوند هیدروژنی  بین دو مولکول کنار هم است. انباشت سه بعدی فرامولکولی شامل برهم­کنش‌های H⋯O، H⋯H، H⋯Cl و H⋯π است. تحلیل سطح هیرشفلد، محاسبه‌های نقشه پتانسیل الکترواستاتیکی و چارچوب‌های انرژی برای توصیف برهم­کنش‌های بین‌مولکولی استفاده شد. https://ijcm.du.ac.ir/article_1924_b98dfdd7ce0b2f909535f9d202e56889.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Investigation of the crystal structure of Sn(IV) coordination compound containing hydrazone ligand and study of its intermolecular interactions by Hirshfeld surface analysis بررسی ساختار بلوری ترکیب کوئوردیناسیونی قلع (4+) دربردارنده لیگاند هیدرازونی و مطالعه برهم‌کنش‌های بین مولکولی آن با تحلیل سطح هرشفلد 331 340 1925 10.22128/ijcm.2025.3024.1002 FA رحمان بیکس گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0000-0003-0078-7571 زهره شقاقی گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران نادر نوشیران زاده گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران تادئوش لیس دانشکده شیمی، دانشگاه وروسلاو، وروسلاو، لهستان Journal Article 2025 11 05 The mononuclear tin(IV)-coordination compound (1) was synthesized by the reaction of tin(IV)chloride with 2-hydroxy-N'-(2-hydroxy-3-methoxy-benzylidene)benzohydrazide in methanol.The structure of1 was characterized using single crystal X-ray diffraction studies and the results indicated that compound1 is crystallized in the triclinic system.The asymmetric unit of the structure consists of one molecule of compound1 together with uncoordinated methanol molecule.The crystallographic data reveal that two molecules of ligand are coordinated to the tin ion.Each hydrazone ligand is bound to the tin ion in a tridentate manner through the amide oxygen, imine nitrogen,and phenolic oxygen, forming five-and six-membered chelate rings.The geometric arrangement around the tin ion is distorted octahedral.The methanol molecule, that is present in the crystal, is stabilized by hydrogen bond interactions with the hydrazone ligand.Hirshfeld surface analysis was used to investigate the intermolecular interactions in the structure of compound1 and the results showed that interactions play important role in the stabilization of the crystal structure. ترکیب همتافت (کوئوردیناسیونی) جدید تک­هسته­ای قلع 4+ (ترکیب 1)، از واکنش قلع کلرید 4+ کلرید با 2-هیدروکسی-N¢-(2-هیدروکسی-3-متوکسی­بنزیلیدین)بنزوهیدرازید در حلال متانول تهیه شد. ساختار ترکیب 1 بر پایه پراش پرتو ایکس تک بلور تعیین شد و نتایج نشان داد که ترکیب 1 در سامانه بلوری سه میل (گروه فضایی ( متبلور شده­است. واحد بی­تقارن ساختار بلوری شامل یک مولکول ترکیب همتافت به همراه یک مولکول متانول همتافته نشده بود و یاخته یکه (سلول واحد) از دو مولکول ترکیب همتافت و متانول تشکیل شده است. داده­های بلورشناسی نشان می­دهد که دو مولکول از لیگاند به یک یون قلع همتافته شده­اند. هر لیگاند هیدرازون به صورت سه­دندانه توسط اتم­های اکسیژن آمیدی، نیتروژن ایمینی و اکسیژن فنولی و با تشکیل دو حلقه پنج و شش عضوی به یون قلع متصل شده­اند و آرایش هندسی پیرامون یون قلع به صورت هشت وجهی واپیچیده است. مولکول متانول که در شبکه بلوری قرار دارد، با تشکیل پیوندهای هیدروژنی با لیگاند هیدرازون در شبکه بلور پایدار شده است. تحلیل سطح هرشفلد برای بررسی برهم­کنش­های بین مولکولی در ساختار ترکیب 1 استفاده شد و نتایج آن نشان داد که در ساختار بلوری ترکیب همتافت 1، برهم­کنش­های بین مولکولی C−H···O، O−H···O و O−H···N نقش مهمی در پایداری دارند.  https://ijcm.du.ac.ir/article_1925_c12e49a350b678c8adf7e211bbb486ff.pdf

انجمن بلورشناسی و کانی شناسی ایران مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران 1726-3689 34 2 2026 06 22 Effect of Sintering Temperature on Structural and Electromagnetic Properties of Yttrium Iron Garnet Nanostructures Synthesized by Sol-Gel Method اثر دمای پخت بر ویژ‌گی‌های ساختاری و الکترومغناطیسی نانوساختارهای گارنت ایتریوم آهن سنتز شده به روش سل-ژل 341 354 1911 10.22128/ijcm.2025.3000.0 FA سید ابراهیم موسوی قهفرخی گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران امین اسمعیل‌وندی لری گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 11 17 In this study, the nanostructure of yttrium iron garnet (YIG) synthesized by the sol-gel method and the effect of annealing temperature on its structural, magnetic, and electrical properties were investigated. The dry gel was baked at different temperatures (600 to 1100 °C) and the samples were analyzed using XRD, FTIR, FESEM, VSM, and LCR tests. The results showed that at a temperature, the pure cubic garnet phase was formed and the size of the nanocrystals grew uniformly. At this temperature, the saturation magnetization was maximum and the magnetic and electrical losses were minimum, which led to the improvement of magnetic and electromagnetic properties. Also, the reduction of dielectric losses and the increase in magnetic permeability have made the sample a suitable option for application in high-frequency components such as microwave filters, magnetic sensors, and storage devices.<br /><br />  در این پژوهش، نانوساختار گارنت ایتریوم آهن () به روش سل- ژل سنتز و اثر دمای پخت بر ویژ­گی‌های ساختاری، مغناطیسی و الکتریکی آن بررسی شد. نمونه‌های پخت شده در دماهای مختلف با پراش سنج پرتوی ایکس (XRD)، طیف­سنج تبدیل فوریه فروسرخ (FTIR)، میکروسکوپ الکترونی روبشی گسیل میدانی (FESEM)، مغناطیس سنج نمونه ارتعاشی (VSM) و LCR سنج (L : القائیدگی، C: ظرفیت و R: مقاومت) بررسی شدند. تحلیل الگوهای پراش پرتو ایکس بیانگر تشکیل تک فاز گارنت مکعبی در دماهای بالاتر از °C  800  بود. اندازة نانوبلورک‌ها با رابطة شرر در گستره 56-34 نانومتر محاسبه شد. بررسی نمودار پسماند مغناطیسی نشان داد که مغناطش اشباع نمونه‌ها با بالا رفتن دما افزایش نسبی یافته و در دمای °C  900  به مقدار بیشینه  رسید است. بررسی­های دی‌الکتریک نشان داد که با افزایش بسامد از HZ 100 تا MHZ10 ثابت دی‌الکتریک و اتلاف دی­الکتریک به‌طور قابل توجهی کاهش و رسانندگی الکتریکی افزایش یافته است. نفوذپذیری مغناطیسی نیز در نمونه پخت ‌شده در°C  900 بیشترین مقدار را داشت و با افزایش بیشتر دما روند کاهشی نشان داد. https://ijcm.du.ac.ir/article_1911_f2b7bf5cb859f96a049cfc48a74dcf83.pdf